(ARMENIAN PRESS AND OTTOMAN BANK RAID (1896): DISCUSSION ON "DUTY OF LOYALTY" AND "DUTY OF BETRAYAL" BETWEEN CERIDE-I ŞARKIYE AND IRAVUNK NEWSPAPERS)

ERMENİ BASINI VE OSMANLI BANKASI BASKINI (1896): CERİDE-İ ŞARKİYE VE İRAVUNK GAZETELERİ ARASINDAKİ “VAZİFE-İ SADAKAT” VE “VAZİFE-İ İHANET” TARTIŞMASI

Abstract

The aim of the study is to investigate the way in which eventsoccurred during and after the Ottoman Bank raid under the leadership of theDashnak Armenian Committee in Istanbul in 1896 in the newspaper Ceride-iŞarkiye, which represents the liberal wing of the Armenian press, and in thenewspaper İravunk, which is a revolutionary media organ. By invading themost famous building and financial center of the city, Taşnak ArmenianCommittee, the conductor of the attack, aimed at drawing the attention of bothEuropean countries and their own community to internationalized Armenianquestion. By means of this action, Armenian Committee was going to stimulatethe European countries, who was threaten by this committee, to play an activerole in resolving the Armenian question, excite and provoke the multipartiteİstanbul Armenian community for the conducted struggle and make thecommittee members support the struggle of founding the independent Armenia.This invasion attempt against the bank regulating the capitalist market andadministrating the Ottoman state finance didn’t create the result expected bythe Armenian Committee members. However, it took effect; it occupied theagenda of European Union densely and in terms of humanistic results, it costthousands of lives. One of the groups directly influenced by the events is theOttoman Armenian community undoubtedly. Particularly, how the Armenianswho lived in Istanbul will draw a road map to themselves after the eventsbecame the main concern of the Armenian press in that period. WhereasCeride-i Şarkiye first followed a silent policy and then recommendedArmenians to stay calm and loyal to the Ottoman government, İravunk adopteda policy that accusing the Ottoman government thanks to the assurance of thepublication of Varna

Özet

Bu yazının konusu 1896 yılında İstanbul'da Taşnak ErmeniKomitesi'nin gerçekleştirdiği Osmanlı Bankası baskını sırasında vesonrasında yaşanan olayların, Ermeni basınının liberal kanadını temsileden Ceride-i Şarkiye ile ihtilalci yayın organı İravunk'da ele alınışbiçimini incelemektir. Baskını düzenleyen Taşnak Ermeni Komitesi, şehrinen ünlü binası ve mali merkezi Osmanlı Bankasını ele geçirerek Ermenisorununa hem Avrupa devletlerinin hem de kendi cemaatinin dikkatiniçekmeyi amaçlamıştı. Ermeni komitesi bu eylem sayesinde tehdit ettiğiAvrupa devletlerini Ermeni sorununun çözümünde aktif bir rol oynamakiçin harekete geçirecek, çok parçalı İstanbul Ermeni cemaatini de yürütülenmücadele karşısında heyecanlandırıp, ayaklandıracak ve bağımsızErmenistan'ı kurma çabasında komitecilerin yanında yer almalarınısağlayacaktı. Kapitalist piyasayı düzenleyen, Osmanlı devlet maliyesiniyöneten bankayı işgal girişimi Ermeni komitacıların bekledikleri sonuçlarıyaratmasa da etkili olmuş; Avrupa kamuoyunun gündemini yoğun birbiçimde meşgul etmiş, insani sonuçları açısından da binlerce cana malolmuştur. Yaşanan olaylardan doğrudan etkilenen gruplardan birisi de hiçkuşkusuz Osmanlı Ermeni cemaatidir. Özellikle İstanbul'da yaşayanErmenilerin olaylardan sonra kendilerine nasıl bir yol haritası çizecekleridönemin Ermeni basınının da temel kaygısı olmuştur. Ceride-i Şarkiyeolaylar karşısında önce suskun, sonra Ermenilere sükûnet tavsiye edenOsmanlı yönetimine sadakatten yana bir politika izlerken İravunk, Varna'dayayınlanmanın sağladığı güvence ile Osmanlı hükümetini suçlayan bir yayınpolitikası izleyecektir