ACTIVITIES OF ARMENIAN CATHOLIC PRIESTS IN HUNGARY AND CONTRIBUTIONS OF HUNGARIAN JOURNALIST AUTHOR DR. ATTİLA VON ORBÓK TO TURKISH-HUNGARIAN FRIENDSHIP

ERMENİ KATOLİK PAPAZLARIN MACARİSTAN’DAKİ FAALİYETLERİ VE MACAR GAZETECİ YAZAR DR. ATTİLA VON ORBÓK’UN TÜRK MACAR DOSTLUĞUNA KATKILARI

Abstract

Catholic Armenian priests in Hungary, who were on the same side with the Ottoman State during World War I, applied to the Hungarian People’s Party and Cardinal János Csernoch to try to make the Armenian relocation and settlement in 1915 an international matter. The relevant cardinal and the party did not leave the Armenians’ applications unrequited, but they provided an interpellation prepared in order to be discussed in the Hungarian Parliament. Consul General of Peste Mr. Ahmet Hikmet Bey, had a meeting with Dr. Attila Orbók who is a friend of Turks and Hungarians in order not to leave the the Armenian dignitary and the People’s Party MP’s initiatives inconsequential. Orbók tried to create public opinion by making initiatives in the presence of Catholic dignitaries in the Parliament, on the grounds that an interpellation against the Turks in the Parliament of Hungary would cause great harm to the Turkish-Hungarians friendship. Orbók, who believes that the Turkish Hungarian friendship cannot be sacrificed to the Armenian issue that is misinterpreted, wrote out a work titled “Az Igazsáag Az Örmenyak Forradalmi Mozgalmáról” (The Facts of the Armenian Rebellion) to inform the Hungarian Parliament, Catholic dignitaries and the general public and to remove false and misleading information. Dr Orbók, a supporter of Turkish- Hungarian friendship, was aimed at removing Hungarians’ suspicions about the Armenian issue. Orbók, Due to the work he did for the Turkish-Hungarian friendship, he was honored by the Ottoman authorities with the fifth level Mecidiye Ensign.

Özet

Birinci Dünya Savaşı esnasında Osmanlı Devleti ile aynı safta yer alanMacaristan’daki Katolik Ermeni papazlar, Macar Halk Partisi ve KardinalJános Csernoch’a müracaat ederek, 1915 tarihindeki Ermenilerin sevk veiskanını uluslararası bir mesele haline getirmeye çalışmışlardır. Söz konusukardinal ve parti, Ermenilerin bu müracaatlarını karşılıksız bırakmayarak,Macar Parlamentosunda tartışılmak üzere bir gensoru girişimleribaşlatmışlardır. Peşte Başşehbenderi Ahmet Hikmet Bey, Ermeni ruhanireislerinin ve Halk Parti milletvekillerinin bu girişimlerini sonuçsuzbırakmak için Türk Macar dostu Dr. Attila Von Orbók’la görüşmüştür.Orbók, Macaristan Parlamentosunda Türkler aleyhine görüşülecek birgensorunun Türk - Macar dostluğuna büyük zarar vereceği gerekçesiyle,Parlamentoda, Katolik ruhani reisler nezdinde girişimlerde bulunarakkamuoyu oluşturmaya çalışmıştır. Yanlış aksettirilen Ermeni meselesineTürk Macar dostluğunun feda edilemeyeceğine inanan Orbók, MacarParlamentosunu, Katolik ruhani reisleri ve kamuoyunu bilgilendirmek vesöz konusu meseleye dair yanlı ve yanlış bilgileri ortadan kaldırmak için“Az Igazsáag Az Örmenyak Forradalmı Mozgalmáról” (Ermeni İsyanınınGerçekleri) isimli bir eser kaleme almıştır. Türk Macar dostluğu taraftarıolan Dr. Orbók bu eserle, Macarların Ermeni meselesine dair suizanlarınıgidermeyi amaçlamıştır. Orbók, Türk-Macar dostluğu için yaptığıçalışmalardan dolayı Osmanlı makamlarınca beşinci dereceden MecidiyeNişanıyla taltif edilmiştir.