AN OVERVIEW TO STADIUMS IN TURKEY WITHIN THE SCOPE OF INTERNATIONAL STANDARDS: ANALYSIS OF SPECTATORS’ ERGONOMICS IN STADIUMS OF KONYA

TÜRKİYE’DE STADYUM YAPILARINA ULUSLARARASI STANDARTLAR ÇERÇEVESİNDEN BİR BAKIŞ: KONYA STADYUMLARI SEYİRCİ ERGONOMİSİ ANALİZİ

Abstract

Nowadays, it is possible to evaluate the sports complex projects in some sports agencys’ standards which are defined as a very important working area of the building trade. The integration of the spectators’ behavior forms in Konya Atatürk (1950) and the Metropolitan Stadium (2014), with the building form, has been evaluated in the ergonomic and structural framework, and the level of meeting the ergonomic needs of the building has been compared at many points. These two stadiums selected as the sample, showing similarities in terms of the construction period in Turkey were discussed together with the other stadiums. Thus, it was supported that Konya Atatürk and Büyükşehir Stadiums will reflect the periodic features of the stadium in terms of ergonomic and structural developments. The aim of this study was to analyze the ergonomic and structural effects of international stadium standards on the spectator spaces and to determine the positive and negative ergonomic conditions in the stadiums where the standards were applied and not implemented.

Özet

Ergonominin bir alt başlığıolarak değerlendirilebilecek Mimarlık Ergonomisi, farklı yapı tiplerinde zamaniçerisinde tasarımcı ve mühendislerin ele alması gereken bir çalışma konusuhaline gelmiştir. Ergonomi konusundaki araştırmaların çokluğu ve farklıdisiplinlerdeki arayışlar neticesinde bazı temel prensipler ve standartlaroluşturulmuştur. Günümüzde inşaat sektörünün çok önemli bir çalışma alanıolarak tanımlanan spor kompleksi projelerini de bu standartlar dâhilindedeğerlendirmek mümkündür. Çalışma kapsamında incelenen Konya Atatürk (1950) veBüyükşehir Stadyumlarının (2014) birincil kullanıcıları olan seyircilerin yapıformu ile entegrasyonu, ergonomik ve yapısal çerçevede değerlendirilerek süreçiçerisinde değişen ergonomik ihtiyaçların yapı tarafından karşılanma düzeyleribirçok noktada kıyaslanmıştır. Örneklem olarak seçilen bu iki stadyum,Türkiye’de yapım dönemleri açısından benzerlik gösteren diğer stadyumlar ile beraberele alınmasıyla 20.yy’dan günümüze kadar yapılan stadyumlarda meydana gelen ergonomikve yapısal gelişimlere bütünsel bir yaklaşım benimsenmiş olmaktadır. Çalışmanınamacı dâhilinde yakın zamanda geliştirilen uluslararası stadyumstandartlarının, seyirci mekânları üzerindeki ergonomik ve yapısal etkilerianaliz edilerek, standartların uygulandığı ve uygulanmadığı stadyumlardakiolumlu ve olumsuz ergonomik durumların tespiti yapılmıştır. Yapılan analizler,FIFA, UEFA, TFF gibi kuruluşlar tarafından belirlenen yapı yönergeleri ile beraber,literatür araştırmalarında ortaya çıkan ve alan çalışmalarıyla tespit edilenbilgileri de içeren karşılaştırmalı analiz tablolarına aktarılmıştır. Çalışmaneticesinde Türkiye'de yapılmış eski stadyumlarla, güncel stadyum projelerininsöz konusu standartlara ne derecede cevap verebildiğine odaklanılmış ve bukapsamda çıkarımlar yapılarak elde edilen bulgular paylaşılmıştır.