Endocrine complications because of chemoradiotherapy in children with leukemia

Çocukluk çağı losemi tedavisinde kemoradyoterapinin endokrin komplikasyonlan

Abstract

To evaluate the endocrine outcome in long-term survivors of childhood leukemia treated at a single institution.Material and Methods: Twenty-one patients (17 male, 4 female) that had had 18-24 Gy cranial radiotherapy during their treatment of leukemia between 1988 and 2004 were included. All patients were investigated according to their somatic growth, sexual maturation and endocrine complications.Results:The age range of patients was 8-25 yrs with a mean age of 16.8 ± 5.1 yrs. Sixteen (76.4%) of the patients had at least one endocrine abnormality. Seven (33.3%) patients had short stature and bone age was retarded in 2 patients (9.5%). Serum IGF-1 levels were found to be low in eight (42.9%) of patients. According to Tanner-Marshall’s criteria, fiftean (71.4%) patients had stage V, four (19.0%) patients stage II, and two (9.5%) patients stage I pubertal development. Serum FSH and LH levels were very high in three (13.5%) patients and significantly lower than basal pubertal levels in six (28.5%) patients. Diabetes mellitus type II was established in one (4.7%) patients. Hypothyroidism in one patient and compensated hypothyroidism in two patients were also determined.Conclusion:Periodical control and careful endocrine follow up of patients with leukemia are essential, especially for the determination of candidates for hormonal replacement therapy.

Özet

Bu çalışmada lösemi tedavisindeki gelişmeler sonucu yaşam süresinin uzaması nedeniyle, kemoterapi ve kraniyal radyoterapinin uzun dönem endokrin komplikasyonları araştırıldı. Gereç ve Yöntemler: Çalışmaya, 1988-2000 yılları arasında Erciyes Üniversitesi Pediatri Hematoloji/Onkoloji Bilim dalında lösemi tedavisi sırasında 1800-2400 cGy kranial radyoterapi almış, 21 hasta (17 erkek, 4 kız) dahil edildi. Vakalarda endokrin sistem, somatik büyüme, seksüel matürasyon, tiroid hormonları ve kan şekeri metabolizması açısından tarandı.Bulgular: Hastaların yaş ortalaması 16,8 ± 5,1 yıl olup, yaşlar 8-25 yıl arasında değişmekte idi. Yirmi bir hastanın onaltı (%76,4)’sında en az bir endokrin komplikasyon saptandı. Yedi (%33,3) vakanın boyu 3 persentil altında olup, iki (%9,5)’sinde kemik yaşı geri bulundu. Dokuz (%42,9) vakanın IGF-1 değerleri 3 persentilin altında, sekiz (%38,1) vakada büyüme hormonu uyku profili yetersiz, üç (%14,3) vakada abartılı bulundu. Tanner kriterlerine göre, onbeş (%71,4) vakada cinsel gelişim evre V, dört (%19,0) vakada evre II, iki (%9,5) vakada evre I olarak tespit edildi. Hastanın üçünde (%9,5) FSH ve LH düzeyleri yüksek, altısında (%28,5) prepubertal düzeyde idi. Hastalardan bir (%4,7) tip II diabetes mellitus saptandı. Bir (%4,7) vakada hipotiroidi, iki (%9,5) vakada kompanse hipotiroidi tespit edildi. Sonuç:Lösemi tedavisinden sonra yaşam kalitesini olumsuz etkileyen ve erişkin yaşlarda ortaya çıkan endokrin komplikasyonları saptamak ve erken tedavi edebilmek için uzun süreli takipl gerekmektedir.