OKULÖNCESI DÖNEM ÇOCUKLARININ İKİ FARKLI SINIF ORTAMINDAKI SÖZEL İLETİŞİMLERİ

PRESCHOOL CHILDREN'S VERBAL COMMUNICATION WITHIN TWO DIFFERENT CLASSROOM SETTING1

Abstract

This study investigated the effects of two different classroom contexts, sociodramatic play and a teacher led activity, on children’s use of verbal communication. Additionally, the effect of children’s gender on their use of verbal communication was examined. Participants in the study were 24 children between the ages of 37 and 55 months old, who were attending two preschools located in the northern part of the state of Florida, USA. The data collection was completed through observation of children’s play and teacher-led reading-retelling-drawing activities. Children were observed on two occasions for each activity, and the total observation time was 40 minutes per child. Sociometric Interview, Leaper’s (1991) discourse patterns categories, and Halliday’s (1973) seven types of language demands were used as instruments to collect data in the study. Data analyses were completed by using Descriptive and repeated measurements and ANOVA statistical techniques. According to the findings, children use language to serve a variety of functions during different classroom activities. In the play context (open) language is used mostly to serve imaginative and interactional functions. In the closed-field context, where the interaction was led by the teacher, the most common language function used by the children was informative language. Five out of seven (Regulatory, personal, imaginative, informative, interactional); and one out of four discourse patterns (Control) were used in different frequencies within play and teacher contexts

Özet

Bu çalışmada, serbest etkinlik olarak sosyal dramatik oyun ve öğretmen gözetiminde yapılan hikâye okuma, yeniden anlatma-resimlendirme olmak üzere iki farklı sınıf ortamının çocukların sözel iletişimindeki etkileri araştırılmıştır. Ayrıca çocukların cinsiyetinin sözel iletişimdeki etkisi de incelenmiştir. Araştırmanın örneklemini, Amerika Birleşik Devletleri'nin Florida eyaletinin kuzeyinde bulunan iki farklı anaokulundan yaşları 37 ve 55 ay arasında olan 24 çocuk (12 kız, 12 erkek) oluşturmaktadır. Veriler çocukların oyunları ve öğretmen gözetiminde yaptıkları okuma, anlatma ve resim çizme faaliyetleri esnasında toplanmıştır. Çocukların sosyal dramatik oyunları ve öğretmen ile yaptıkları etkinlik iki farklı zamanda gözlenip videoya kaydedilmiştir ve her bir çocuk için gözlem süresi 40 dakikadır. Bu çalışmada sosyometrik görüşme, Leaper'ın (1991) geliştirdiği konuşma (söylev) türleri ölçeği ve Halliday 'in (1973) geliştirdiği konuşma dilinin kullanım amaçları ölçeği veri toplama araçları olarak kullanılmıştır. Verilerin analizi tanımlayıcı ve ANOVA istatistik teknikleri kullanılarak yapılmıştır. Elde edilen bulgulara göre, çocuklar sınıftaki çeşitli faaliyetlerde dili farklı amaçlara hizmet etmek için kullanmışlardır. Çocukların oyun oynarken en sık kullandıkları dil türlerinin sırasıyla ilişkisel dil, yaratıcı ve araçsal dil olduğu tespit edilmiştir. Öğretmen tarafından yaptırılan etkinlikte ise en sık bilgilendirme dil türünü kullanmışlardır. Çocukların diyaloglarına işbirlikçi, kontrol edici, uzak duran ya da uyumlu olma açılarından bakıldığında, sonuçlar çocukların gerek oyunlarında gerekse öğretmenle yaptıkları etkinlikte en sık işbirlikçi dili kullandıklarını göstermiştir. Bunu kontrol edici dil takip edip, uyum gösteren dil her iki bağlamda da en az kullanılan dil olmuştur