THE EXTRALINGUISTIC FACTORS ON THE INTRALINGUAL TRANSLATIONS OF ‘PERSON REFERENT ELLIPSIS’ IN CLASSICAL JAPANESE

KLASİK JAPONCADAKİ KİŞİ BİLDİREN YAPILARDAKİ EKSİLTİNİN DİLİÇİ ÇEVİRİLERİNDE DİL DIŞI ETMENLER

Abstract

This study addresses the differences in ‘person referent’ ellipsis in four different intralingual translations of aclassical Japanese text titled Murasaki Shikibu Nikki [The Diary of Lady Murasaki] (1008-1010), which date from1918, 1933, 1954 and 1965 accordingly. This study aims to reveal the extralinguistic factors that effected thechanges seen in the different intralingual translations regarding the ‘person referent’ ellipsis. Firstly it is focused tothe factors effected the changes in Japanese. Then the text analysis is applied. The data gathered from text analysishave been construed in the light of extralinguistic factors. The following results are reached: a)1918 translationreflects the influence of language polices such as standard language and unification of written and spoken language,while a close connection reflects with classical language, b)1933 translation is on the border line with previouslanguage policies and militarist language policies, c)1954 translation shows a transition between militarist languagepolicies to American occupation language policies in Japan, d)1965 translation is an example of the Westerninfluence after the American occupation. This investigation not only contributes to translation studies in the contextof Japanese and intralingual translations, but also to the studies on Lady Murasaki, her diary, and the studies onclassical Japanese literature.

Özet

Bu çalışmada klasik Japoncadaki kişi bildiren yapılardaki eksilti, Japon edebiyatının ünlü yazarının eseri Murasaki Shikibu Nikki [Murasaki Shikibu’nun Günlüğü] (1008-1010) bağlamında ele alınmış, kaynak metinde tespit edilen eksiltiler eserin 1918, 1933, 1954 ve 1965’e tarihlenen dört ayrı diliçi çevirisiyle karşılaştırılmıştır. Konu dilbilim çalışmalarıyla yakından ilgili gözükse de, çalışmada kişi bildiren yapılardaki eksiltinin değişiminde dildışı etmenlerin olduğu savıyla yola çıkılmış ve çalışmanın sonucunda bu etmenler ortaya konulmuştur. Öncelikle örneklemi oluşturan dönemde Japon dilindeki değişimlere etki eden etmenler incelenmiş, yapılan metin analizi ve beş metnin karşılaştırılmasıyla elde edilen sayısal veriler bu açıdan yorumlanmıştır. Elde edilen sonuçlar şöyledir: a) 1918 çevirisinde standart dil, yazı ve konuşma dilinin birleştirilmesi gibi dil politikalarının etkisi görülmüştür b) 1933 çevirisi önceki dil politikalarından, militarist döneminin dil politikalarına geçişi yansıttığı tespit edilmiştir. c) 1954 çevirisinde militarist dil politikalarından Amerikan işgal dönemi etkisinde oluşturulan dil politikalarına geçişin etkisi bulunduğu görülmüştür. d) 1965 çevirisi ise Amerikan işgal döneminden sonraki Batı etkisinin bir örneğini gösterdiği sonucuna ulaşılmıştır. Bu çalışma Murasaki Shikibu’nun Günlüğü’nü bu konuda ele alan ilk çalışmalardan biri olarak, çeviribilim, diliçi çeviri çalışmaları ve klasik Japon edebiyatı çalışmalarına katkıda bulunma hedefiyle oluşturulmuştur.