Analytical Notes on the Dynamics of Interactions Between a Set of Key-Fundamentals in the Turkish Economy

Türkiye Ekonomisinde Temel Makro Ekonomik Değişkenler Arasındaki Etkileşimler Üzerine Analitik Notlar

Abstract

This study presents an analysis of the interactions between the realized and the expected values of a selected set of key-fundamentals that have to do with the current account balance, capital movements and the public-sector deficits in Turkey in the 1990-2007 period. The paper also addresses a current topic of discussion: Analyzing the market-dynamics that would start operating if a correction in the overvalued-YTL were to begin, the study demonstrates why and how an increase in the rate of depreciation of the YTL would lead to a series of dilemmas and concludes that a lasting solution to the problem is possible only via increases in the savings rate, the exports/GNP ratio and the rate of total factor productivity growth and a fall in the ratio of imported-inputs to the output of the industrial-sector.

Özet

Çalışma, 1990-2007 Türkiye bağlamında, cari-işlemler dengesi (CİD), sermaye hareketleri ve kamu tasarruf-açığına ilişkin bir dizi "temel makro-değişken" (fundamentaller) arasındaki etkileşimleri ve döngü-dinamiklerini, bu değişkenlere ait gerçekleşmeler ve piyasa beklentileri ayrımı da dikkatle vurgulayarak incelemektedir. Ayrıca bu etkileşim-dinamikleri çerçevesinde, güncel bir tartışma konusu olan cari-işlemler açığının azaltılması için ülke-parasının reel-değerinin düşmesi (veya düşürülmesine yönelik politikalar uygulanması) durumunda oluşacak piyasa dinamiklerinin bir analizi sunulmaktadır. Büyüme oranı ve/veya reel-kur-endeksinde CÎD/GSMH oranını arttıracak istikametteki değişmelerin neden ve nasıl bir dizi ikileme ve açmaza yol açacağı gösterilmekte; ve cari işlemler açığı sorununa kalıcı çözümün ancak (orta/uzun vadede) tasarruf oranı, toplam faktör verimliğindeki artış hızı ve ihracatın GSMH oranı gibi yapısal değişkenlerde artışlar ve endüstri sektörünün kullandığı ithal malı girdilerin sektör üretimine oranında düşüşler vasıtasıyla kavuşulabileceği sonucuna varılmaktadır.