Can Sen's Capability Approach Present an Alternative Paradigm to Mainstream Economis?

Sen'in Yetenek Yaklaşımı Anaakım İktisada Alternatif Bir Paradigma Sunmakta mıdır?

Abstract

Since the 1990s, the term 'human development' and 'Sen's capability approach' have frequently been used by (neo-) liberal international institution. Actually, Sen proposed his capability approach as an alternative to standard liberal utilitarian approaches that focus on resources, per capita income or Rawlsian social primary goods. While according to some social scientists Sen is on the whole a mainstream economist, his capability approach ..essentially presents philosophical/cultural background and methodological roots radically different from mainstream economics. The aim of this article Is to examine"the capability approach of Amartya Sen and mainstream economic theory in terms of their epistemological, methodological and ontological aspects.

Özet

Özellikle 1990 'lı yıllardan itibaren iktisat literatürüne, geleneksel anaakım iktisada eleştirel bir bakış açısı sunan ve gelişme kavramına insan haklan, eşitlik, kimlik, yerel kültür ve değerler, bireysel özgürlük/yeterlilik, demokrasi gibi konuları dahil eden çalışmalar ve yeni yaklaşımlar damgasını vurmuştur. Bu yaklaşımlar arasında en çok tartışılanı Amartya Sen'in yetenek yaklaşımıdır (capability approach). Sen 'in bu yaklaşımı, (iktisadi) gelişmeyi insanın yeteneklerinin gelişmesi olarak değerlendirerek; gelişmeyi bireysel faydaya, mutlak ya da göreli refaha dayandıran standart faydacı yaklaşımlardan farklılaşmaktadır. Ancak, anaakım iktisadın bazı temel savunularına oldukça eleştirel bakan bu yaklaşımın nihai olarak liberal gelenekten ne kadar uzaklaştığı tartışmalıdır. Bu çalışmada, öncelikle Sen 'in yetenek yaklaşımı ve anaakım iktisat teorisi, ontolojik, epistemolojik, metodolojik, aksiyolojik temelleri çerçevesinde incelenecek ve daha sonra bu yaklaşımın anaakım iktisadından ne düzeyde bir kopuş yaşadığı ele alınacaktır.