Türkiye’de bireysel emeklilik sistemi: Toplumsal cinsiyetçi bir yaklaşım

Abstract

The changing role of women both within family and in the labour market isone of the most crucial issues of constructing a new social policy in our century. Inline with neo-liberal developments, private pension schemes have reached higherproportions in social security systems all over the world. However, it is a fact thatdisadvantages of women (i.e. lower level of wage, intermittent work life, and higherlife expectancy) have negative consequences on private pension schemes in terms ofretirement income compared with traditional pay-as-you-go systems. Turkey, in linewith the current trend, introduced a privately managed individual pension scheme,the Individual Pension System in 2003. This study (conducted in 2008 - 2009), usingthe actual data of 102,724 participants (sampled from a total of 1,457,704) providedby the Pension Monitoring Center, examines the effects of social variables (i.e. age,occupation, province, marital status, income, social security and education) onregular contributions of individuals to the system and analyzes the gender gap byusing the generalized linear model.

Özet

Kadınların hem aile içinde hem de emek piyasasında değişen rolleri buyüzyılda yeni bir sosyal politika oluşturmanın en önemli konulardan biridir. Neo- liberal gelişmelerle birlikte özel emeklilik planları tüm dünyada sosyal güvenliksistemleri içinde daha yüksek bir paya ulaştı. Ancak, kadınların dezavantajları(daha düşük ücret düzeyi, kesikli iş yaşamı ve daha uzun yaşam beklentisi vb.)geleneksel dağıtım sistemleri ile karşılaştırıldığında emeklilik geliri anlamında özelemeklilik sistemlerinde olumsuz sonuçlar doğurur. Türkiye bu mevcut trendlebirlikte 2003 yılında özel sektör tarafından yönetilen emeklilik planı BireyselEmeklilik Sistemini oluşturdu. Emeklilik Gözetim Merkezi’nin sağladığı toplam1,457,704 kişiden örneklem olarak alınan 102,896 katılımcıya ait verileri kullananve 2008 - 2009 döneminde gerçekleştirilen bu çalışma genelleştirilmiş lineer modelkullanarak sosyal değişkenlerin (örneğin yaş, meslek, şehir, medeni durum, gelir,sosyal güvenlik kurumu ve eğitim gibi) bireylerin sisteme yaptıkları düzenli katkıpayları üzerindeki etkilerini ve toplumsal cinsiyet eşitsizliğini incelemektedir.