Bone mineral density of ancient Anatolian populations

Feza KORKUSUZ, Mehmet SAĞIR, Hakan YILMAZ, Timur GÜLTEKİN, İsmail BAYKARA, İsmail ÖZER, Erksin GÜLEÇ

Abstract

Objective: Bone mineral density (BMD) is strongly related to sex, age and genetics. Ancient Anatolian populations 'BMD measurements may give insight into today’s Mediterranean and European populations' BMD profiles. Therefore, BMD of ancient Anatolian populations was measured and age- and sex-related differences were assessed. Materials and methods: Proximal femoral BMD of 149 males and 106 females of ages 15 to 65.5 years (mean age of 41±11 years) was measured using a dual energy X ray densitometer. The skeletons were excavated from six different regions of Anatolia (West, East, Mediterranean, Aegean, Marmara and Central Anatolia) and dated to Chalcolithic, Bronze, Iron, Hellenistic, Roman, Medieval ages and the nineteenth century.Results: Bones of individuals of 45 years and above had significantly lower BMD. Female bones BMD declined significantly with age, where males BMD remained relatively constant and slightly higher than that of the females. The BMD of the left femur was greater than the right in both sexes.Discussion: This study presented variations in BMD between the two sexes and with age. Females had lower BMD levels than males in ancient Anatolian papulations. Differences were more obvivus as age increased.

Özet

Amaç: Kemik mineral yoğunluğu (KMY) cinsiyet, yaş ve genetik yapıyla doğrudan ilişkilidir. Eski Anadolu toplumlarında KMY örüntüsünün günümüz Akdeniz ve Avrupa toplumlarına ışık tutabileceği varsayılmaktadır. Çalışmanın amacı çift Xışınlı yoğunluk ölçüm cihazıyla (DXA) farklı dönemlerdeki Anadolu toplumlarında yaş ve cinsiyete bağlı olarak KMY’nu ölçmektir. Gereçler ve yöntem: 15-65.5 yaşları arasında (ortalama yaş 41±11) toplam 149 erkek ve 106 kadının proksimal femurunda DXA ile KMY ölçülmüştür. Ölçülen kemikler, 6 farklı dönem (Kalkolitik, Bronz Demir, Helenistik, Roma, Orta çağ ve 19. yüz yıl) ve 6 farklı yöre (Batı, Doğu, Akdeniz, Ege, Marmara ve İçanadolu) kazılarından elde edilmiştir.Bulgular: Kemik mineral yoğunluğu 45 yaş ve üstü bireylerde daha düşüktür. Kadınlarda KMY yaş ile birlikte azalırken, erkeklerde daha durağan ve kadınlardan daha yüksek değerlerdedir. Her iki cinsiyette de sol femur KMY sağa göre daha yüksektir. Çıkarımlar: Bu çalışma eski Anadolu toplumlarında KMY’nun cinsiyet ve yaş açısından varyasyon gösterdiğini ortaya koymuştur. Eski Anadolu toplumlarında, toplam kemik mineral yoğunluğu kadınlarda erkeklere göre daha az bulunmuştur. Kadınlarda yaş ilerledikçe KMY erkeklere oranla daha belirgin düşmektedir.