Biosafety Board Decisions According to International Conventions and to GMO Regulation in Turkey

ULUSLARARASI SÖZLEŞMELER VE TÜRKİYE'DEKİ GDO DÜZENLEMELERİ IŞIĞINDA BİYOGÜVENLİK KURULU KARARLARI

Abstract

Genetically modified organisms (GMO) is a good example of the new phase in agricultural,scientific and commercial relations in globalised world. The Convention on Biological Diversityand Cartagena Protocol on Biosafety, Nagoya Protocol on Access to Genetic Resources and he Fair and Equitable Sharing of Benefits Arising from Their utilization regulates topics suchas research on genetic material, the genetic transfer to materials and international transfer ofgenetic material within the scope of freedom of commerce and contract. With this geneticengineering approach, the genetic material is no longer a national wealth, nor natural beings,but transformed into commercial property. International agreements mentioned above wereapproved immediately by Turkish parliament, but domestic legislative regulation processneeded more time. Also some difficulties have arisen during implementation phase of theselaws, and private sectors tendency to evade statutory audit was observed. As the comprehensionof GMO issue by different segments of society differs substantially, there is a lack of harmonybetween the public authority, private sector and civil society. In this article general aspects ofGMO issues in Turkey are examined with the focus on Biosafety Board decisions as efforts ofputting the legal framework into practice.

Özet

Genetiği değiştirilmiş organizmalar (GDO) konusu küreselleşen dünyada tarımsal, bilimsel veticari ilişkiler açısından yeni bir aşamaya geçilmesine iyi bir örnek teşkil etmektedir. BiyolojikÇeşitlilik Sözleşmesi, Kartagena Biyogüvenlik ve Genetik Kaynaklara Eşit ve Adil Erişim veYararlanma İçin Nagoya Protokolü genetik materyal üzerinde araştırma, materyale genetikaktarımda bulunma ve materyalin bir ülkeden diğerine transferini ticaret ve sözleşme serbestîsianlamında düzenlemektedir. Bu yaklaşımda genetik materyal artık milli zenginlik ya da doğalvarlıklar olmaktan çıkıp ticaret malına dönüşmektedir. Uluslararası düzenlemeleri derhalyasalaştıran Türkiyede, iç hukukun düzenlenmesi zaman almış, bu hukuku uygulamada bazıgüçlüklerle karşılaşılmış, bir kısım özel sektörün de hukuktan kaçma eğilimi belirgin olarakgözlenmiştir. Bütün kesimler GDO konusunu aynı biçimde kavramadığından kamu otoritesi,özel sektör ve sivil toplum arasında bir uyum henüz oluşmamıştır. Türkiyede GDO ithalatınıngenel hatlarıyla ele alındığı bu makalede daha çok, Biyogüvenlik Kurulunun yasal çerçeveninuygulamaya geçirilmesi çabalarının yanı sıra, verdiği kararların uzmanlık kurulu raporlarıylazaman zaman çelişmesi konuları üzerinde durulacaktır.