Visual/Concrete Poetry and Postmodernism in 2000’s Turkish Poetry with Particular Reference to Lukács-Brecht Debate

LUKACS-BRECHT TARTIŞMASINDAN HAREKETLE 2000’LERTÜRK ŞİİRİNDE POSTMODERNİZM VE GÖRSEL / SOMUTŞİİR

Abstract

By focusing on the Lukács-Brecht debate, this study will examine the discussions of visual/ concrete poetry which appeared during the 2000’s of Turkish poetry. Controversy betweenLukács and Brecht is still holds its importance for today since first of all that it can beconsidered as a starting point for a proper understanding of the relation between totality- fragmentary production of art. In other words, controversy between two thinker can be linkedto the nature of postmodern rejection to organic totality of art in sake of the experimentaland fragmentary fashion. While Brecht had tried to transcend the traditional theatre -and artin general- by adopting a technique suitable with the scientific age, against him Lukács hademphasised the relation of technique and scientific fetishism with capitalist reification. Fromthis it can be defined two distinct line which lies until 2000’s discussions of visual poetry andpostmodernism. In the first line there is Brecht who consider theatre as a laboratory which cantranscend the traditional way alongside Benjamin who were optimist for disappearing of aurain art and replacement of it with scientific reproduction. As I will show that the visual poetrystands in this line by adopting completely new form of scientific poetry which is purified fromthe traditional one. Contrary to this, there is another line starts from Lukács who defends thetraditional fashion which keeps the organic, emotional and ethical totality between art work andthe audience alongside Jameson who maintains Lukács’ analysis of reification in his critiqueof postmodernism. In conclusion I will show that the Lukács -Jameson line can provide usefulframework to criticize the technical fetishism of the visual poetry.

Özet

Bu çalışmada 2000’ler sonrası Türk şiirinde gündeme gelen görsel şiir tartışmaları Lukács ve Brecht arasında gerçekleşmiş olan sanat tartışması merkeze alınarak incelenecektir. Söz konusu tartışma, birçok farklı açıdan günümüzdeki önemini korumaktadır zira ilkin, sanatsal üretim açısından halen güncelliğini koruya bütünlük-parçalılık ilişkisine dair önemli bir başlangıç noktası sağlar. Dahası organik bütünlüğe dayanan geleneksel anlayışına karşı deneyselliği ve parçalılığı merkeze alan karşı çıkışın niteliğini gözler önüne serer. Geleneksel tiyatro -ve sanat- anlayışını, bilimsel çağa uygun bir teknik kullanımıyla aşmaya çalışan Brecht’e karşı Lukács, teknik ve bilimsel fetişizmin kapitalist şeyleşmeyle olan ilişkisine dikkat çekmiştir. Bu açıdan 2000’ler görsel şiir ve postmodernizm tartışmalarına uzanan iki ayrı hat tespit edilebilir. Bunlardan ilki, tiyatroyu bir deney alanı olarak gören ve böylece geleneksel olanı aşmak isteyen Brecht ile benzer bir şekilde sanatsal auranın yitirilmesini ve yitirilen auranın yerini teknolojik bir yeniden üretime bırakmasını umutla karşılayan Benjamin hattıdır. Göstereceğimiz gibi görsel şiirciler, çağın dijital dünyasıyla uyumlu ve gelenksel şiiri geride bırakan yeni bir şiir anlayışı benimsemekle bu hat üzerinde dururlar. Buna karşın geleneksel olanı ve bu nedenle de sanatın icracısı ve alımlayıcısı arasında organik, duygusal ve etik bir bütünlüğün korunmasını savunan Lukács ile Lukács’ın sanatta şeyleşme tespitlerini günümüz postmodernizm eleştirilerinde sürdüren Jameson’a uzanan ikinci bir hattan söz edebiliriz. En nihayetinde ikinci hattın, görsel şiirin teknik fetişizmini eleştirmek adına kullanışlı bir çerçeve sunacağı gösterilecektir.