A study on pedogenetical distribution of minerals in the pedon of rhodoxeralf and rendoll soils showing formation on different slope facets

Ayrımlı eğimlerde oluşum gösteren rhodoxeralf ve rendoll topraklarında minerallerin toprak pedonu boyunca pedogenetiksel dağılımları üzerine araştırmalar

Abstract

This study has been conducted in order to determine the pedo-genetical distribution of minerals of the great groups of Rhodoxeralf and Rendoll Soils showing distribution in Yatağan River basin, in the city of Muğla in Aegean Region. Soil samples were taken from different layer or horizons that were observed in pedons located in summits, ridges and back slopes physiographic units of the Yatağantepe and the Kayışalanı regions. Grain size distribution and types and amount determination of minerals of the soil samples from Rhodoxeralf and rendolls were examined by polarize microscope observations, x-ray and the other laboratory analyses. Since minerals in this group are quite resistant to physical weathering and chemical dissolving, it was observed that they decreased in amounts along the dept of pedon. It was observed that the amounts of the mineral hematite, calcite, illite, feldspar, mica and zircon increased through the deepness of pedons due to leaching process from upper horizons to the lower horizons. All horizons of Rendolls, classified in Mollisol ordo, contain great amounts of free CaCo3 since formed on main material which is highly calcerous. The amounts of opal, hematite, felspar, quarts, hypersthenes, hornblende, augite, tourmaline and opaque group minerals in Rendoll soils decrease in the pedon, while the amounts of the minerals of calcite, illite and mica increased in the pedon.

Özet

Bu makalede, Muğla ili Yatağan Havzası toprakları içinde yeralan Rhodoxeralf ve Rendoll büyük toprak gruplarında, minerallerin pedogenetiksel dağılımlarının belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Bu büyük toprak gruplarını havza içinde içeren Yatağan tepe ile Kayışalanı tepelerinin doruk, sırt ve yamaç fizyografik birimleri içerisinde yer alan pedonlarda gözlenen ayrımlı tabaka veya horizonlardan toprak örnekleri alınmıştır. Alınan toprak örneklerinde tane büyüklüğü dağılımı ve ayrımlı mineraller ile bunların yüzdesel nicelikleri polarize mikroskop gözlemleri, laboratuvar ve x-ray analiz yöntemleri kullanılarak belirlenmiştir. Rhodoxeralf topraklarında kimyasal ayrışmaya ve fiziksel parçalanmaya karşı oldukça dayanıklı olan opal, kuvars, hipersten, hornblend, augit, turmalin ve opak grubu minerallerin genelde pedon derinliği boyunca azaldıkları saptanmıştır. Buna karşın hematit, kalsit, illit, feldspat, mika ve zirkon mineralleri niceliklerinin, pedon derinliği boyunca taşınma ve birikim işlevi nedeni ile alt horizonlarda yoğunlaştığı belirlenmiştir. Mollisol sırasında yeralan rendoll büyük toprak grubu, çok kireçli ana özdekler üzerinde oluştuklarından tüm horizonlar yüksek nicelikte serbest CaCO3 içerdikleri belirlenmiştir. Rendoll topraklarında opal, hematit, feldispat, kuvars, hipersten, hornblend, augit, turmalin ve opak grubu minerallerin nicelikleri pedon derinliği boyunca azalırken, kalsit, illit, ve mika grubu mineralleri niceliklerinin ise arttığı saptanmıştır.