Akdeniz iklim kuşağının yaygın çalılarında mineral element içeriklerinin değişimi II. mikro elementler

Change of mineral element content in the common shrubs of mediterranean zone. II. micronutrients

Abstract

Shrubs are common vegetation over the Mediterranean zone and goats graze the most over these areas. Since animals meet their nutritional needs from the plants they grazed, variation in micro-nutrient contents of shrubs throughout the year was investigated in this study. The research was carried out over ungrazed and grazed maquis rangelands of Çanakkale (Turkey) between the dates October 2006 and November 2007. Monthly variations in Fe, Mn, Cu, B, Na and Zn contents of kermes oak, mock privet, prickly juniper, gall oak, Christ s-thorn, pink rockrose, thyme and prickly burnet shrubs were investigated in experiments. Except for variations of Zn in gall oak, Na in pink rockrose and thyme, monthly variations of the other nutrients in shrubs were found to be significant. In general, variation of micro nutrients had different trends in different shrubs, but only Cu had the same trend in all shrubs (high at the beginning of spring and decreased with maturation). Fe, Cu and Na contents of shrubs were found to be sufficient for all periods for goats grazing over these areas and Zn was found to be insufficient Results revealed that shrubs considered in this study did not have deficiencies for micro-nutrients during the growing season. However, deficiency of Zn should be eliminated by additional mineral supplement just to meet at least the maintenance requirements of the goats.

Özet

Akdeniz vejetasyonunda çalılar yaygındır ve bu alanları en iyi keçiler değerlendirmektedir. Hayvanlar ihtiyaç duydukları besin elementlerini genellikle otladıkları bitkilerden karşıladıkları için bu makalede çalıların mikro besin elementlerinin yıl boyu değişimi incelenmiştir. Araştırma Çanakkalenin maki vejetasyonuna sahip korunan ve otlanan meralarında Ekim 2006Kasım 2007 arasında yürütülmüştür. Denemede kermes meşesi, akçakesme, katran ardıcı, mazı meşesi, karaçalı, yapraklı laden, kekik ve abdestbozan çalılarında aylık olarak Fe, Mn, Cu, B, Na ve Zn miktarlarının değişimi incelenmiştir. Bu besin elementlerinin çalılardaki aylık değişimleri önemli olurken, sadece mazı meşesinde Zn, yapraklı laden ve kekikte Nadaki değişim önemli bulunmamıştır. Genellikle mikro elementlerinin değişimi bitkilere göre farklı seyir izlemiş, sadece Cu bütün çalı türlerinde ilkbahar başında yüksek olurken, olgunlaşmanın ilerlemesi ile azalmıştır. Bu alanlarda otlayan keçiler için çalıların Fe, Cu ve Na miktarları her dönemde yeterli, Zn yetersiz bulunmuştur. Bu sonuçlara göre, denemede ele alınan çalıların büyüme dönemleri içerisinde gerek duydukları mikro besin elementi yönünden herhangi bir açık görülmemektedir. Buna karşılık otlayan keçilerin en azından yaşama payı ihtiyaçlarını karşılayabilmeleri için Zn miktarlarında ortaya çıkan açığın mineral katkısı ile karşılanması gerekmektedir.