Adaptation Studies of the Aggression and Victimization Scales for Elementary School Children

Saldırganlık ve Mağduriyet Ölçeklerinin İlköğretim İkinci Kademe Çocuklarına Uyarlanması

Abstract

Amaç: Son yıllarda yapılan çalışmalar akran saldırganlığının ve mağduriyetinin değerlendirilmesinde itme ve vurma gibi yalnızca gözlenen boyutların değil, dedikodu yayma ve dışlama gibi ilişkisel boyutların da önemli olabileceğini göstermektedir. Bu amaçla geliştirilen iki ölçeğin Türk çocuklarına uyarlanması bu araştırmanın temel amacıdır. Yöntem: Ankara’daki ilköğretim okullarının ikinci kademesine devam eden 422 öğrenci saldırganlık, 415 öğrenci mağduriyet ölçeği uyarlama çalışmasına katılmıştır. Bulgular: Doğrulayıcı faktör analizleri, ölçüt geçerliği analizleri, test-tekrar test ve iç-tutarlık güvenirlik analizleri ölçeklerin psikometrik özelliklerinin Türk öğrencilerde kullanımlarının uygun olduğunu göstermiştir. Analizler gözlenen saldırganlığın erkekler, ilişkisel mağduriyetin ise kızlar arasında daha yaygın olduğunu göstermiştir. İlişkisel saldırganlık ile babanın eğitim düzeyi ve ailenin gelir düzeyi arasında pozitif bir ilişki bulunmuştur. Mağduriyet ise hem anababanın eğitim düzeyi hem de ailenin gelir düzeyi ile negatif bir ilişki göstermiştir. Son olarak, yaşla birlikte ilişkisel mağduriyet düzeyinin azaldığı bulunmuştur. Sonuç: Geçerlik ve güvenirlik analizleri, ÇBYÖ-KB’nin ve ÇSDÖ-KB’nin ilköğretim ikinci kademeye devam eden Türk çocuklarının gözlenen ve ilişkisel saldırganlık ile gözlenen ve ilişkisel mağduriyet düzeylerini değerlendirmeye yönelik araştırma ve uygulamalarda kullanılabileceğini göstermektedir. (Bilişsel Davranışçı Psikoterapi ve Araştırmalar Dergisi 2013; 2: 106-115)

Özet

Amaç: Son yıllarda yapılan çalışmalar akran saldırganlığının ve mağduriyetinin değerlendirilmesinde itme ve vurma gibi yalnızca gözlenen boyutların değil, dedikodu yayma ve dışlama gibi ilişkisel boyutların da önemli olabileceğini göstermektedir. Bu amaçla geliştirilen iki ölçeğin Türk çocuklarına uyarlanması bu araştırmanın temel amacıdır. Yöntem: Ankara'daki ilköğretim okullarının ikinci kademesine devam eden 422 öğrenci saldırganlık, 415 öğrenci mağduriyet ölçeği uyarlama çalışmasına katılmıştır. Bulgular: Doğrulayıcı faktör analizleri, ölçüt geçerliği analizleri, test-tekrar test ve iç-tutarlık güvenirlik analizleri ölçeklerin psikometrik özelliklerinin Türk öğrencilerde kullanımlarının uygun olduğunu göstermiştir. Analizler gözlenen saldırganlığın erkekler, ilişkisel mağduriyetin ise kızlar arasında daha yaygın olduğunu göstermiştir. İlişkisel saldırganlık ile babanın eğitim düzeyi ve ailenin gelir düzeyi arasında pozitif bir ilişki bulunmuştur. Mağduriyet ise hem anababanın eğitim düzeyi hem de ailenin gelir düzeyi ile negatif bir ilişki göstermiştir. Son olarak, yaşla birlikte ilişkisel mağduriyet düzeyinin azaldığı bulunmuştur. Sonuç: Geçerlik ve güvenirlik analizleri, ÇBYÖ-KB'nin ve ÇSDÖ-KB'nin ilköğretim ikinci kademeye devam eden Türk çocuklarının gözlenen ve ilişkisel saldırganlık ile gözlenen ve ilişkisel mağduriyet düzeylerini değerlendirmeye yönelik araştırma ve uygulamalarda kullanılabileceğini göstermektedir. (Bilişsel Davranışçı Psikoterapi ve Araştırmalar Dergisi 2013; 2: 106-115)