MD Anderson beyin tümörü semptom envanteri’nin geçerlilik ve güvenilirliği

Özet

Giriş: Beyin tümörlü hastaların semptomlarının belirlenmesi ve yaşamlarına etkisinin incelenmesinde uygun ölçüm araçlarına gereksinim vardır. Amaç: Bu çalışmanın amacı, MD Anderson Beyin Tümörü Semptom Envanteri Türkçe (MDA-BTSETr) formunun geçerlilik ve güvenilirliğini değerlendirmektir. Yöntem: Bu araştırma metodolojik bir çalışmadır. Örnekleme iki üniversite hastanesinde primer beyin tümörü tanısıyla tedavi gören 144 hasta alınmıştır. Araştırmada etik kuruldan onay, envanter sahibinden, kurumlardan ve hastalardan yazılı izin alınmıştır. Veriler; Hastalara Yönelik Veri Toplama Formu, MDA-BTSETr ve Karnofsky Performans Skalası ile toplanmıştır. Armstrong ve arkadaşlarının (2006) geliştirdiği envanter, iki bölüm, yedi alt boyut ve 28 madde içermekte, maddeler likert tipi 0–10 arası puanlanmaktadır. Bulgular: Envanterin dil geçerliliğinde çeviri - geri çeviri yapılmıştır, içerik geçerliliğinde ise alınan uzman görüşlerinin uyumlu olduğu saptanmıştır (KW = .172, p = .093). MDA-BTSETr formunun iç tutarlılık güvenilirlik katsayısı .90, madde-toplam puan korelasyon katsayıları .21 ile .69 arasındadır. Doğrulayıcı faktör analizi model uyum indeksleri, envanterin özgün envantere benzer bir yapıya sahip olduğunu göstermiştir. Karnofsky Performans Skalası’na göre envanterin ayırt edici olduğu görülmüştür. Sonuç: MDABTSETr formunun primer beyin tümörlü hastalarda semptomların değerlendirilmesinde geçerli ve güvenilir bir araç olarak kullanılabileceği ve ayırt ediciliğinin yüksek olduğu sonucuna varılmıştır.

Abstract

Background: It is needed to have the appropriate measurement tools, which are at determining symptoms in patients of brain tumors and examining affects of them on patient’s life. Objective: The purpose of the study is to assess the validity and reliability of the Turkish form which MD Anderson Symptom Inventory-Brain Tumor (MDA-BTSETr). Methods: This is a methodological study. The study involved 144 patients under treatment with the diagnosis of primer brain tumor at two hospitals of the university. In this study, we had confirmation of Ethics Committee, and written permissions from the owner of the inventory, from institutions and patients as well. The data had been collected with “Patient Data Collection Form”, “MDA-BTSETr” and “Karnofsky Performance Scale”. The inventory developed by Armstrong et al. (2006) is composed of two parts, seven sub-dimensions and 28 items and the scores of items range from 0 to 10. Results: The validity of the language of the inventory translation-back translation had been made, and the content validity had been found in consensus with the received expert opinions (KW = .172, p = .093). Internal consistency reliability coefficient of the MDA-BTSETr form is .90, and correlation coefficients of total item scores range from .21 to .69. As a result of confirmatory factor analysis, the model consistency indexes of symptom inventory were also confirmed that this had a similar model structure with the original inventory model. According to the Karnofsky Performance Scale, it was observed that the inventory was a distinguishing one. Conclusion: It was concluded that the MDABTSETr form is valid and reliable and also is very high to distinguish in the patient with primer brain tumor.