Demographic and residential propertiess of gercanis and kurucay subprovinces in mid 17th century

Gercanis ve kuruçay kazalarının XVII. Yüzyıl ortalarındaki nüfus ve yerleşme özellikleri

Abstract

In the study, Gercanis and Kuruçay are administrative units under the statues of subprovince and borough until the late Ottoman period. The region studied for demographic and residential properties in the 17th century is situated in the borders of Erzincan and Erzurum. Gercanis and Kuruçay covering southwestern part of eastern Blacksea region, apart from the West of Eastern Anatolia, constitute today's Refahiye, iliç (Erzincan) and some parts of imranlı (Sivas). This region is made up of rough lands on South ranges of North Anatolian Mountains in the North of Karasu River. The name of Gercanis, centre of subprovince in 1872, was changed and moved to the present place of Refahiye. In addition, Kuruçay, as subprovince, lost its administrative status after iliç became subprovince. In the administrative constitution of the region, various changes have been experienced from Ottoman period onward. This situation is related to certain politacal, social and economical transformations as well as residential positions at regional and national scale. Most of the settlements determined in Ottoman period have survived up today, whereas some have not been determined. In Republic Period, the fact that the names of some settlements were changed is noted as another sort of transformation. In the study, the administrative status, demographic and residential properties of Gercanis and Kuruçay is studied from point of view of historical geography.

Özet

Çalışma alanını oluşturan Gercanis ve Kuruçay, Osmanlının son dönemlerine kadar idari anlamda nahiye veya kaza statüsündeki yönetim birimleridir. XVII. yüzyıldaki nüfus ve yerleşme özellikleri incelenen alan, günümüz itibariyle Erzincan ve Sivas illeri sınırları içerisinde yer alır. Doğu Anadolu Bölgesinin batısı dışında, Doğu Karadeniz Bölümünün güneybatısını da kapsayan Gercanis ve Kuruçay kazaları, genel hatları ile bugünkü Refahiye, İliç (Erzincan) ve imranlı (Sivas) ilçelerinin bir bölümünü oluşturmaktadır. Bu alan Karasu ırmağının kuzeyinde, Kuzey Anadolu dağlarının güney kolları üzerindeki engebeli arazilerden meydana gelmektedir. 1872 yılında kaza merkezi olan Gercanis, adı değiştirilmiş ve Refahiye'nin bugünkü yerine taşınmıştır. Bunun yanında uzun devreler kaza statüsündeki Kuruçay ise İliç kaza durumuna getirildikten sonra bu idari özelliğini kaybetmiştir. Çalışma alanının idari yapılanmasında Osmanlı 'dan günümüze kadar çeşitli değişikliklerin yaşandığı anlaşılmaktadır. Bu durum yerleşmelerin konumları yanında bölgesel ve ulusal ölçekte ortaya çıkan bir takım siyasi, sosyal ve ekonomik dönüşümlerle yakından ilgilidir. Osmanlı döneminde tespit edilen yerleşmelerin büyük çoğunluğu günümüze kadar varlığını korumuş olmakla birlikte, bazı yerleşmeler tespit edilememiştir. Cumhuriyet döneminde bölgede yerleşmelerin adlarının değiştirilmiş olması da bir başka değişim olarak dikkati çekmektedir. Çalışmamızda XVII. yüzyıl ortalarındaki Gercanis ve Kuruçay kazalarının idari durumu, nüfus ve yerleşme özellikleri tarihi coğrafya bakış açısı ile incelenmiştir.