Journals / Divan Edebiyatı Araştırmaları Dergisi / 2013 / Cilt: 0 - Sayı: 10
Comparison of the form and content of Ahmedî (815/1412-13) s İskender-nâme and Behiştî (917/1511-12?) s İskender-nâme
- Pages
- 129–204
- DOI
- —
Abstract
Ahmedi s İskender-name was the first work in Turkish literature written in verse for İskender poets. Ahmedi s İskender-name was modelled on Firdevsi s and Nizâmi s books; however, Ahmedi s work differs from Firdevsi and Nizami in content. Ahmedi's pioneering work inspired books written after him. In the present article, Ahmedi s İskender-name will be compared (both form and content) with Behişti s version of İskender-name which appeared a century later. First, the article will discuss the tradition of İskender-name in Turkish literature. Both authorslives, works and literary personalities will be described. Differences and similarities in topics covered in both Ahmedi s and Behişti s versions of İskender-name will be examined.
Özet
Türk edebiyatında bilinen ilk manzum İskender-nâme- nin sahibi olan Ahmedî, Firdevsî ve Nizâmînin eserlerini örnek almakla beraber içerik bakımından onlardan farklı bir eser ortaya koymayı başarmıştır. İskender-nâme türü içinde özgün bir yere sahip olan eserin, kendinden sonra yazı- lan eserlere öncülük ettiği bilinmektedir. Gerek ihtiva ettiği konular gerekse üslup özellikleri bakımından farklılık arz eden bu İskender-nâmenin, Türk edebiyatında kendinden sonra yazılan İskender-nâmeleri ne ölçüde etkilediği incelenmeye değer bir konudur. Bu sebeple çalışmada, Ahmedîden yaklaşık bir asır sonra eserini kaleme alan Behiştî Ahmed Sinanın İskendernâmesiyle Ahmedînin İskender-nâmesi şekil ve muhteva unsurları bakımından karşılaştırılmıştır. Türk edebiyatında İskender-nâme geleneği hakkında bilgi verildikten sonra her iki müellifin hayatları, eserleri ve edebî kişilikleri incelenmiş, İskender-nâmelerde işlenen konular mukayeseli bir şekilde ele alınmıştır. Özellikle bu değerlendirme esnasında öne çıkan unsurlar vurgulanmaya çalışılmıştır. Ahmedînin, kendinden sonra yazılan Behiştînin eserini şekil ve içerik bakımında ne ölçüde etkilediği incelenmiştir. Ardından tespit edilen benzerlikler ve farklılıklar sıralanmıştır.