Journals / Divan Edebiyatı Araştırmaları Dergisi / 2015 / Cilt: 0 - Sayı: 15
Four Newroziyye Examples in A Poem Majmua Collected in 16th Century: Newroziyye of Medhî, Sucûdî, Cafer Celebi And Lutfî
- Pages
- 223–262
- DOI
- —
Abstract
Starting of spring season, revival of nature, gettingplentifulness in nature and life is be very well received byancient societies and ongoing new generations. Newrozthat simply means the start of a new life, has beenaccepted as festival and been being celebrated. Especiallyin Turkish societies, newroz, no matter which geography,is accepted as not only a festival but also a holy day.Literary work about newroz ha been given since the orallitarature period. It is possible that newroz can be mentionedin legend and epic, tale and story, poem, novel,theatre in short, nearly all literary genres. Poems aboutnewroz has been written a lot in Classical TurkishLiterature/Diwan Literature. The genre of these poems isgenerally called as "newroziyye". There are newroziyyesthat were written by four poets in the poem majmuawhich is collected in 16th century. In this study, consciousnessand expression of four poets called Medhî,Sucûdî, Cafer Celebi and Lutfî is tried to revealed byanaliyzing from various aspects and comparing poems.
Özet
Tarihin eski toplumlarında ve onların devamı olan bugünkünesillerde bahar mevsiminin gelişi, tabiatin dirilişi,doğaya ve hayata bereket gelmesi büyük bir sevinç vecoşkunluk ile karşılanır. Adeta yeni bir hayatın başlamasıdemek olan nevruz ise asırlardır bir bayram günü kabuledilerek kutlanmaktadır. Özellikle Türk toplumlarında,hangi coğrafyada olursa olsun nevruz, bayram olmanınötesinde kendisine kutsallık atfedilen özel bir gün kabuledilir. Nevruz konulu edebî verimlere sözlü edebiyatdönemlerinden itibaren rastlanır. Efsane ve destanlarda,masal ve hikâyelerde, şiirde, romanda, tiyatroda, kısacasıher edebî türde nevruzu görmek mümkündür. Edebiyattarihimizin uzun bir dönemini oluşturan Klasik TürkEdebiyatı/Divan Edebiyatı sahasında nevruzu anlatan çoksayıda şiir yazılmıştır. Bu edebî türe genel olarak "nevruziye"denir. 16. yüzyılda derlendiği bilinen bir kasidelermecmuasında dört şairin nevruziyeleri bulunmaktadır.Medhî, Sücûdî, Cafer Çelebi ve Lutfî'ye ait olan bu metinlerçeşitli yönlerden incelenmiş ve mukayese de yapılmaksuretiyle Osmanlı dönemi şairlerinden dördünün nevruzanlayışı ve anlatımı ortaya konulmaya çalışılmıştır.