The Prose and Verse Translation of Bûsîrî (d. 696/1297 ?)'s Qaseedat-ul-Burdah by Diyarbakırlı Mehmed Said Pasha (ö. 1308/1892)

Bûsîrî (ö. 696/1297 ?)'nin Kasîdetü'l-Bürde'sinin Diyarbakırlı Mehmed Said Paşa (ö. 1308/1892) Tarafından Yapılan Mensur ve Manzum Tercümesi

Abstract

The qasida is the poems which are written specificcomposition in order to praise. On general, the aim of theqasidas is to praise the presented person in the part ofmadhiyah (eulogize) on an artistic way. The main purposeand center of the qasidas is placed to the eulogy. One ofthe written qasida which is praise of Beloved Prophet (d.11/632), it is Banet Suad that placed on the first coupletwritten by Kab b. Zuhayr (d. 24/645 ?) and also it'sknown as the Qaseedat-ul-Burdah has a critical importance.This work is the pioneer work which was writtenfor Beloved Prophet inspired also Busiri's (696/ 1297?)qasida. Busiri's work is famous generally as Kasidatu'lBurdah,Kasida-i Burde, Kasîde-i Bür'e in spite of the factthat it's real name is el-Kevâkibü'd-Dürriyye fî MedhiHayri'l-Beriyye and became famous much more than Kabb. Zuhayr's qasida thanks to its fame, literal power andwriting process. For the attaning the Beloved Prophet'sintercession and praise, Kasida-i Burda of Busiri wastranslated poetic and prosaic style in Turkish literatureand expounded, plussages and reductions are pennedabout it. Also, Mehmed Said Pasha from Diyarbakir,translated the qasida in the form of both a poem and aprose by wishing the Prophet's intercession. Said Pasha,became famous qua statesman, wrote a lot of works andwas especially interested in the Qaseedat-ul-Burdah.Except poetic and prosaic translation, he also reducted theQaseedat-ul-Burdah. In this article, it was given ageneral information especially about the Qaseedat-ulBurdahand then the lives and works of it's authors arehandled. After the analysis of the translation of poem andprose Qaseedat-ul-Burdah as to whether the form orcontent, the texts were presented by being transcribed.

Özet

Kendine has bir kompozisyonla övgü maksatlı yazılanşiirlere "kasîde" denilmektedir. Genellikle kasîdelerde maksat,sunulan kişinin medhiye bölümünde sanatlı bir şekildeövülmesidir. Medhiye bölümü kasîdelerin merkezini ve asılamacını teşkil etmektedir. Hz. Peygamber'i (ö.11/632)methetmek için kaleme alınmış kasîdeler içinde, Ka'b. b.Züheyr (ö.24/645?) tarafından kaleme alınan ve ilk beytininbaşında geçen Banet Su?ad ifadesiyle ya da Kasîdetü'l-Bürdeadıyla meşhur olan şiirin ayrı bir önemi bulunmaktadır.Kendisinden sonra yazılan Hz. Peygamber'ikonu alan kasîdelere öncülük etmiş olan bu şiir, Bûsîrî'nin(696/1297?) kasîdesine de ilham kaynağı olmuştur. Bûsî-rî'nin şiiri de asıl ismi olan el-Kevâkibü'd-Dürriyye fîMedhi Hayri'l-Beriyye'den daha çok, Kasîdetü'l-Bürde,Kasîde-i Bürde, Kasîde-i Bür'e adlandırmalarıyla meşhurolmuş ve şöhreti, gerek barındırdığı edebî gücü gerekseyazılış hikâyesinin dikkat çekiciliği sebebiyle Ka'b b.Züheyr'in kasîdesini aşmayı başarmıştır. Hz. Peygamber'inşefaatine ve övgüsüne ulaşmak gayesiyle, özellikleBûsîrî'nin Kasîdetü'l-Bürde'si, Türk edebiyatında manzumve mensur olarak tercüme edilmiş, hakkında şerhleryazılmış, şiir için tahmis ve tezyiller kaleme alınmıştır.Diyarbakırlı Mehmed Said Paşa (ö.1308/1892) da Hz.Peygamber'in şefaatini umarak kasîdeyi hem manzum hemde mensur şekilde tercüme etmiştir. Devlet adamı sıfatıylaöne çıkan Said Paşa, birçok eser kaleme almış, Kasîdetü'lBürde'ye karşı da özel bir ilgi duymuştur. Manzum vemensur tercümenin dışında ayrıca, Kasîdetü'l-Bürde'ninbazı beyitlerini tahmis etmiştir. Bu makalede öncelikleKasîdetü'l-Bürde hakkında genel bilgi verilmiş, ardındanmüelliflerin hayatları ve eserleri ele alınmıştır. Mensur vemanzum Kasîdetü'l-Bürde tercümesinin gerek şekil gerekmuhteva bakımından incelemesi yapıldıktan sonra metinler,transkribe edilerek verilmiştir.