Haydari-zade İbrahim Hakkı Efendi and His Poems

Abstract

Haydari-zade İbrahim Efendi is son of Haydari-zade Asım Efendi. He was born in Erbil in 1280/1863-1864. He had worked in various positions at state level. Sheikh al- Islam was the most important task which he did four times. In the last period of his life he came to Baghdad and he died there in December 1930. Haydari-zade İbrahim Efendi’s published prose and verse works are Mezahib ve Turuk-ı İslamiyye Tarihi (1919), Ruya (1911), Garbdan Şarka (1911), Terkib-i Bend (1912) and Irak Ordusuna Hitab (1919). Also his articles about there religious topics were published in Sırat-ı Müstakim and Sebilü’r-Reşad journals. In his work Mezahib ve Turuk-ı İslamiyye Tarihi, issues such as the reasons of the emerging of sects, prop- hethood, religious groups were revealed. He wrote his poems in mathnawi form except for Terkib-i Bend which was consisting of nine strophes. In this article we provided information about the life of Haydari-zade İbrahim Hakkı Efendi and his prose works. Then we refered to his poetry and survey his verse works. His translation from Lamartine Garbdan Şarka, Terkib-i Bend and Irak Ordusuna Hitab named works full text inc- luded.

Özet

Haydarî-zâde İbrahim Efendi Haydarî-zâde Âsım Efendi’ninoğludur. 1280/1863-1864 yılında Erbil’de dünyaya gelmiştir.Devlet kademesinde değişik görevlerde bulunmuştur. Enönemli görevi ise dört kez ifa ettiği şeyhülislâmlıktır. Ömrününson döneminde Bağdat’a gelmiş ve burada 1930 yılının Aralıkayında vefat etmiştir. Haydarî-zâde İbrahim Efendi’nin basıl-mış mensûr ve manzûm eserleri şunlardır: Mezâhib ve Turuk-ıİslâmiyye Târihi (1919), Rü’yâ (1911), Garbdan Şarka (1911),Terkîb-i Bend (1912) ve Irak Ordusuna Hitâb (1919). Ayrıcadinî konularda kaleme aldığı yazıları Sırât-ı Müstakîm veSebîlü’r-Reşâd dergilerinde yayımlanmıştır. Mezâhib ve Tu-ruk-ı İslâmiyye Târihi isimli eserinde mezheplerin çıkışsebepleri, nübüvvet, dinî fırkalar gibi konular ele alınmıştır.Dokuz bendden oluşan Terkîb-i Bend dışındaki manzûmelerinimesnevi nazım biçimiyle kaleme almıştır.Bu çalışmada önce Haydarî-zâde İbrahim Hakkı Efendi’ninhayatına ve mensûr eserleri hakkında ulaştığımız bilgilere yerverilmiştir. Sonra şairliğine değinilmiş ve manzûm eserlerininincelemesi yapılmıştır. Lamartine’den çevirisi olan GarbdanŞarka, Terkîb-i Bend ve Irak Ordusuna Hitâb isimli eserlerinintam metni çalışmaya dâhil edilmiştir.