A New Copy (Nushah) of Hassan’s Mihr u Mushtari And Its Contributions to the Known Copy

Hassân’ın Mihr ü Müşterî’sinin Yeni Bir Nüshası ve Bilinen Nüshaya Katkıları

Abstract

Mihr u Mah and Mihr u Mushtari stories have an important place among the classical love mathnawis in Eastern literature. Iranian literature is the source of these stories which include the personification of celestial bodies and the use of their names as human names. Mihr u Mushtari is the work of Assâr-ı Tebrîzî (ö.784/1382), one of the poets of the Jalairs’ period. This work, which was written with the desire to reveal a different mathnawi in terms of subject, had been also received interest in Turkish Literature and translated into Turkish by some poets. It is accepted that the reign of Murad II (1421-1451) is a prominent period for the development of the genre of mathnawi which the first examples of it began to be given as from the 11-13th centuries. While many original and translated works were written in the mathnawi genre in this period, translated works were more popular in love mathnawis. The work of Hassân, known as the first of the Mihr u Mushtari translations, was also written during this period and presented to Murad II as in Şeyhî’s Husrav u Shirin and Cemali’s Huma vu Humayun. It is known that there has been a copy (nushah) of the work in the National Library of France. Recently, a new copy (nushah) of Mihr u Mushtari was found in Bavarian State Library. In this article, the new copy of Mihr u Mushtari was introduced and the contributions of the new copy to the known copy were emphasized. In this sense, the general and complementary features of the known copy of it was also underlined.

Özet

Doğu edebiyatlarındaki klâsik aşk mesnevileri arasında Mihrü Mâh ve Mihr ü Müşterî hikâyeleri önemli bir yer tutar. Gökcisimlerinin kişileştirilmesi veya isimlerinin insanlara ad olarakkonması üzerine kurulu olan bu hikâyelerin kaynağı İranedebiyatıdır. Mihr ü Müşterî Celâyirliler dönemi şairlerindenAssâr-ı Tebrîzî (ö.784/1382)’nin eseridir. Konu bakımındanfarklı bir eser ortaya koyma isteğiyle kaleme alınmış olan bumesnevi Türk Edebiyatında da ilgi görmüş ve eserin tercümeleriyapılmıştır.İlk örnekleri 11-13. yüzyıllardan itibaren verilmeye başlananmesnevî türünün önemli gelişme kaydettiği dönem II. Murad(1421-1451) dönemi olarak kabul edilir. Bu dönemde mesnevitüründe telif veya tercüme pek çok eser kaleme alınırken aşkmesnevilerinde daha çok tercüme eserler rağbet görmüştür.Mihr ü Müşterî tercümelerinin ilki olarak bilinen Hassân’ıneseri de bu dönemde yazılmış olup yine Farsçadan tercüme olanŞeyhî’nin Hüsrev ü Şîrîn’i ve Cemâlî’nin Hümâ vüHümâyûn’u gibi II. Murad’a takdim edilmiştir. Eserin FransaMilli Kütüphanesi’nde bir nüshasının bulunduğubilinmekteydi. Bu makalede Bavyera Devlet Kütüphanesiyazmaları arasında tespit edilen yeni bir nüshasının tanıtımıyapılmış ve yeni nüshanın bilinen nüshaya katkıları üzerindedurulmuştur. Bu bağlamda bilinen nüshanın tanıtımına veyeni nüshanın eksiklerini tamamlayıcı özelliklerine de yerverilmiştir.