REFLECTIONS FROM BAYKARA ASSEMBLY -Literary Assemblies, Events Developing Around Vâsıfî7

BAYKARA MECLİSİ’NDENYANSIMALAR -Edebî Meclisler, VâsıfîEtrafında Gelişen Olaylar 7-

Abstract

Bedâyi’u’l-vekâyi’, written in Persian by Zeynüddîn-iVâsıfî, draws attention especially with the extensive andimportant information it contains on Turkish culture andsocial life. In this work, which is very important for thehistory of Turkish culture in this respect, variousassemblies reflecting the identity and characteristics of theliterary assemblies, organized at different places, especiallyin Transoxiana and Turkistan, were included anddescribed. In this study, the translation of the assembliesin Bedâyi'u'l-vekâyi, which shed light on the literaryassemblies of that period and to which Vâsıfî personallyattended, will be included. One of these assemblies washeld in Mollâ-zâde-i Mücellid's shop, located in theherbalists' market of Semekand. The distinguished peopleand poets of the period participated in this assembly.Others are the assemblies organized by Hâce Hâşimî, andin which the important poets and distinguished people ofthe period participated. In addition, the eventssurrounding the enmity and conflict between Mevlânâİsâmuddîn-i İbrâhîm and Vâsıfî-i Herâtî and theirstudents were also included. The Persian, Arabic, andTurkish poems by Vâsıfî and other poets draws attentionhere. These poems are mostly ghazals and odes. Some ofthem are written nazires. Apart from the historical poems,there is also an Arabic letter in verse.

Özet

Zeynüddîn-i Mahmûd-ı Vâsıfî tarafından Farsça olarakkaleme alınan Bedâyi’u’l-vekâyi’, özellikle Türk kültür ve sosyalhayatına dair ihtiva ettiği geniş ve önemli bilgiler vesilesiyledikkat çekmektedir. Bu yönüyle Türk kültür tarihi için çokönemli olan bu eserde, özellikle Mâverâünnehir ve Türkistâncoğrafyasında değişik mekânlarda tertip edilip oluşturulanedebî meclislerin hüviyetini yansıtan, özelliğini ortaya koyançeşitli meclislere yer verilmiş ve onların tasvirleri yapılmıştır.Bu çalışmada, Bedâyi’u’l-vekâyi’de yer alan, o dönem edebîmeclislerine ışık tutan ve Vâsıfî’nin bizzat katıldığı meclislerintercümesine yer verilecektir. Bu meclislerden biri, Semekand’ınattarlar pazarında bulunan Mollâ-zâde-i Mücellid’indükkânında düzenlenmiştir. Bu meclise dönemin önemlifazılları ile şairleri katılmışlardır. Diğerleri, Hâce Hâşimîtarafından tertip edilen ve yine dönemin önemli şairleri ile ilerigelenlerinin katılımcı olduğu meclislerdir. Ayrıca Mevlânâİsâmuddîn-i İbrâhîm ve Vâsıfî-i Herâtî ile bunların öğrencileriarasındaki husumet ve ihtilafı konu edinen, bu ihtilaf vehusumet etrafında gelişen olaylara da yer verilmiştir. BuradaVâsıfî ve diğer şairlere ait Farsça, Arapça ve Türkçe şiirlerinvarlığı dikkat çekmektedir. Bu şiirler arasında daha çok gazel vekasideler yer almaktadır. Bunların bir kısmı yazılannazirelerdir. Tarih manzumelerinin yanında manzum birArapça mektup da bulunmaktadır