Sources Related to the Science of Hadith in Molla Kurani's Work Titled al-Kawthar al-J?r?

MOLLA GÜRÂNÎ'NİN el-KEVSERU'L-CÂRÎ ADLI ŞERHİNDE HADİS İLİMLERİNE DAİR KAYNAKLARI

Abstract

Titled al-Kawthar al-JariMullah Kurani became the teacher of Sultan Mehmed the Conqueror, and promoting from kadi-ul askerhood to shaykh al-islamhood, he continued his eight years work until he died. Having an important place in the Ottoman science and state officials, Mullah Kurani is a distinguished scholar with his studies on recitation, exegesis, fiqh procedures and hadith. His work called al-Kawthar al-Jari ilá Riyad Ahadith al-Bukhari is the first commentary of Bukhari written in Anatolia. al-Kawthar al-Jari, written in the second half of the XV century, is important as it sheds light on hadith references common in scientific circles in and around Istanbul of the period, though partly.Primarily narrative books, this work introduces Gürânî's Garîbu'l-Hadith, his hadith methodology, Rijal sources as well as his method of utilizing from previous sources and primary works he applied. On the other hand, Gürânî compiled al-Kawthar al-Jari soon after Ibn Hajar's Fath al-Bârî and Aynî's Umdetü'l-Kârî. Comparing alKawthar al-Jari's sources to those of Fath al-Bârî and Umdetü'l-Kârî is important in terms of determining the specific sources that Gürânî used. In this context, sources frequently cited by the author are compared to the commentaries of Ibn Hajar and Aynî from time to time. Also, the sources of 186 hadiths cited by Gürânî in the parts of works titled Adab, İsti'zân and Rikâk are compared with Fath al-Bârî, and hence, this study tries to find out whether Gürânî applied for the hadiths to Fath al-Bârî instead of narrative sources.

Özet

Molla Gürânî, ilmî tahsilini bugünkü Irâk, Türkiye, Suriye ve Mısır bölgelerinde aralarında İbn Hacer ve Makrîzî gibi devrinin önde gelen hocalarından ders alarak tamamlamıştır. Mısır'da dönemin sır kâtiplerinden Kemaleddin İbnü'l-Bârizî'nin yanında önemli bir mevki elde etmiş ve Memlük sultanlarından Zâhir Çakmak'ın nedîmleri arasına girmiştir. Daha sonrasında Anadolu'ya gelen Molla Gürânî, Fatih Sultan Mehmed'e hocalık yapmış ve Fatih döneminde kazaskerlikten şeyhülislamlığa kadar yükselerek sekiz yıl devam ettiği bu görevi sırasında vefat etmiştir. Osmanlı ilmî hayatında ve devlet ricâli arasında önemli bir yere sahip olan Molla Gürânî; kıraat, tefsir, fıkıh usûlü ve hadis alanındaki çalışmaları ile temâyüz etmiş bir alimdir. Müellifin elKevseru'l-cârî ilâ Riyâdı ehâdîsi'l-Buhârî isimli şerhi, Anadolu'da kaleme alınan ilk Buhârî şerhidir. XV. asrın ikinci yarısında kaleme alınan el-Kevseru'l-cârî, yazıldığı dönem itibarı ile İstanbul ve civarındaki ilmî muhîtte yaygın olan hadis kaynaklarına kısmî de olsa ışık tutması açısından önem arz etmektedir.