AN INVESTIGATION ON PERFECT HUMAN (ALINSAN AL-KĀMIL) IN THE POEMS OF MAWLĀNĀ JALĀL AD-DIN RŪMĪ AND HĀFIZ-E SHĪRĀZĪ

Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî ve Hâfız-ı Şîrâzî’nin Şiirlerinde İnsan-ı Kâmil Tasavvurunun İncelenmesi

Abstract

In the Islamic worldview, the human has a prominent position such that perfectman (al-Insan al-Kāmil) is introduced as successor and vicegerent of Allah onearth. But, this succession to the God and attainment of sublime status dependson characteristics and conditions taken into account in various respects. Islamicmysticism is one of the most important approaches in addressing the human andhis/her role in the cosmos emphasized by various philosophers and scholars based on Islamic teachings. Position of perfect human and his dignity and esteemare investigated from perspective of two famous mystics and geniuses, MawlānāJalāl ad-Dīn Rūmī and Hāfiz-e Shīrāzī; that both of them were also influentialand prominent in Persian poetry and literature, and have expressed their viewpoints in form of elegant and evocative poems. Thus, this study was conducted to unravelmany of the secrets and mysteries of humanity and providing acontext for human spiritual development using religious teachings and intuitionof discoveries, and experiences of Muslim mystics. Finally, transcendent valuesof the human's base and position were investigated in order of creation, as wellas some human's characteristics and attributes and the purpose of human creation by examining a few poems of Mawlānā and Hāfiz using a descriptive analytical method.

Özet

Tasavvufi dünya görüşünde insan için önemli bir makam göz önünde bulundurulur ve İnsan-ı kâmil mertebesine ulaşan kimse Allah’ın temsilcisi ve halifesi olarak nitelendirilir. Tabii, Allah’ın halifesi olmak ve kâmil insan mertebesine ulaşabilmek için insanın bazı haslet ve özelliklere sahip olması gerekmektedir. İslam dünyasında insana ve insanın sahip olduğu makam ve role teveccüh eden yaklaşımlardan biri de İslami İrfan ve tasavvuf geleneğidir. Müslüman mutasavvıf ve âlimlerin çoğu İslami öğretiler çerçevesinde bu konuya dikkat çekmişlerdir. Bu çalışmada düşüncelerini manzum şekilde ifade eden Şark-İslam edebiyatının iki önemli siması olan Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî ve Hâfız-ı Şîrâzî’nin İnsan-ı Kâmil için betimlediği değer ve mevki incelenecektir. İslami öğretiler ve ariflerin beyanlarından faydalanılarak hazırlanan bu çalışmada insanın manevi gelişimine katkı sağlayan unsurların açıklanmasıyla beraber insanın sahip olduğu sırlar ve nitelikler de izah edilecektir. Keza bu çalışmada Mevlânâ ve Hâfız’ın şiirlerinde insanın varlık âlemindeki konumu, sahip olduğu erdemler ve niteliklerin neler olduğu, betimleme ve analitik yöntemle incelenecektir.