BODRUM SUALTI ARKEOLOJİ MÜZESİ'NDEN ANADOLU TİPİ METAL BİR ÇEKİÇ BALTA IŞIĞINDA BU TİPİN GELİŞİMİ, ÜRETİMİ VE SEMBOLİK ANLAMI ÜZERİNE BAZI DÜŞÜNCELER

AN ANATOLIAN TYPE METAL HAMMER-AXE FROM BODRUM MUSEUM OF UNDERWATER ARCHAEOLOGY AND SOME REMARKS ON THE DEVELOPMENT, PRODUCTION AND SYMBOLIC VALUE OF THIS TYPE

Özet

Anadolu'da Erken Tunç Çağında çok sayıda örnek ve farklı tiplerle temsil edilen sap delikli baltalar bu dönem metal silah endüstrisinin en önemli gruplarından birini oluşturmakta ve gerek kronolojik gerekse bölgelerarası ilişkiler açısından önemli veriler sunmaktadır. Bodrum Sualtı Arkeoloji Müzesi'nde bulunan ve daha önce yayınlanmamış bir çekiç balta, sap delikli metal baltaların özel bir tipini temsil etmektedir. Bu çalışma, Bodrum örneğinden hareketle bu tipin köken ve gelişim çizgisini ortaya koymak yanında olası üretim teknikleri ve kullanım biçimlerine yönelik soruları da cevaplamayı amaçlamaktadır. Benzer örneklerin bir bütün halinde değerlendirilmesi, bu tipin Batı Anadolu'ya özgü bir form olarak MÖ 3. Binyılın ortalarından sonra geliştiğini ve kısmen diğer bölgelere de yayıldığını net bir şekilde ortaya koymaktadır. Kimi örneklerin sağlam kontekstlerinden elde edilen bilgiler de bu tip eserlerin, toplumda belirli bir statüdeki bireylerin sahip oldukları güç ve iktidarın bir yansıması olarak sembolik anlamlara sahip olduğunu göstermektedir.

Abstract

The shaft-hole axes represent one of the most important groups of metal weapon industryduring the Anatolian Early Bronze Age. While they appear as numerous examples invarious forms at different regions, they provide important information in terms ofchronological issues and regional interactions. An unpublished hammer-axe located at theBodrum Museum of Underwater Archaeology represents a distinct form of shaft-holemetal axes. In consideration of the Bodrum example, this study aims to reveal the originand the development scheme of this particular type, and also tries to answer somequestions regarding their production techniques and the ways of usage. The examinationof similar examples as a whole group clearly shows that this form was developed as aunique west Anatolian type after the midst of the 3rd millennium BC and to a certainextent, spread to other regions. The contextual information gathered from some wellstratied examples also reveal that these artifacts had symbolic meanings as a reectionof power and rulership of the individuals with a certain status in the society.