SCIENTIFIC AND CRITICAL ARTICALS OF SUBHİ EDHEM IN THE MAGAZINE OF BEŞER VE TABİAT

SUBHİ EDHEM'İN BEŞER VE TABİAT DERGİSİNDEKİ BİLİMSEL VE ELEŞTİREL YAZILARI

Abstract

Beşer ve Tabiat was a popular scientic journal that only ve issues were published weekly between 7 August and 11 September 1919 in the occupied Ottoman's Turkey. The magazine was published by Ottoman scholar Subhi Edhem and was his latest work. The journal contains articles on many different areas such as natural sciences, philosophy, sociology, economy, geography, law, art, music, anthropology, language, biography and news and criticism about the Ottoman's scientic, educational and cultural life of the period. The journal containing pictures and photos, is an important historical document in terms of demonstrating the intellectual and cultural life in the occupied Ottoman Turkey. An important part of the articles in the magazine belongs to Subhi Edhem. Subhi Edhem, a military veterinarian, was interested in all branches of science, especially natural sciences. Also interested in philosophy, Subhi Edhem has written many works popularizing contemporary scientic and philosophical views. Subhi Edhem, who is understood to be one of the most read writers of his period, also published some scienticphilosophical journals. The last of these magazines, which did not last long and was closed after a short time, is Beşer ve Tabiat. In this article, after the journal and its content are introduced, various aspects of Subhi Edhem's mentality is going to be revealed by examining and evaluating his writings about natural sciences with its different branches and their history and criticism of important works and scholars of the period, as well as very important scientic criticism about Darulfünun.

Özet

Beşer ve Tabiat, işgal altındaki Osmanlı Türkiyesi'nde 7 Ağustos-11 Eylül 1919 tarihleri arasında, haftalık olarak beş sayı yayınlanabilmiş popüler bir bilim dergisidir. Dergi, son dönem Osmanlı bilginlerinden Subhi Edhem tarafından çıkarılmış olup onun son eseridir. Dergide doğabilimleri, felsefe, sosyoloji, ekonomi, coğrafya, hukuk, sanat, müzik, antropoloji, dil, biyogra ve dönemin Osmanlı bilim, eğitim ve kültür hayatına yönelik haber ve eleştiriler gibi çok farklı alanlara ilişkin yazılar bulunmaktadır. Resim ve fotoğraar içeren dergi, işgal altındaki Osmanlı Türkiyesi'ndeki düşünce ve kültür hayatını göstermesi açısından önemli bir tarihsel belgedir. Dergideki yazıların önemli bir kısmı Subhi Edhem'e aittir. Askeri veteriner olan Subhi Edhem, başta doğabilimleri olmak üzere bilimlerin her dalına ilgi duymuştur. Felsefeyle de ilgilenenen Subhi Edhem, çağdaş bilimsel ve felse görüşleri popülarize eden çok sayıda eser kaleme almıştır. Döneminin çok yazan, çok okunan yazarlarından olduğu anlaşılan Subhi Edhem bazı bilimsel-felse dergiler de çıkarmıştır. Uzun ömürlü olmayıp kısa süre sonra kapanan bu dergilerden sonuncusu Beşer ve Tabiat'tır. Bu makalede dergi ve içeriği tanıtıldıktan sonra Subhi Edhem'in çeşitli dallarıyla doğabilimleri, bu bilimlerin İslâm dünyası, Osmanlılar ve Avrupa kültüründeki tarihi, doğabilimlerin okullarda nasıl öğretilmesi gerektiği, dönemin önemli eser ve bilginlerinin yanı sıra Darülfünûn konusundaki çok önemli bilimsel eleştirilerini içeren makaleleri incelenip değerlendirilerek zihniyetinin çeşitli yönleri ortaya çıkarılmaktadır.