From Old Turkish to Oghuz Turkish / -DIk / + Noun + Possessive Suffix > / -DIk / + Possessive Suffix + Noun

ESKİ TÜRKÇEDEN OĞUZ TÜRKÇESİNE/-DIK/ + İSİM+İYELİK EKİ > /-DIK/ +İYELİK EKİ+ İSİM

Abstract

The verbal adjective suffix /-DIk /, with different opinions aboutits structure, is quite remarkable in terms of its usage. In Gokturk Turkish,no suffix follows the verbal adjectives groups in which the suffix / DUK /is used, and this structure is directly bound to the next noun. The use of apossessive suffix, which came after the suffix /‑ DIk / and began to becomewidespread over time, went through certain stages within the historicalTurkish written language. Today, /‑DIk / and /-(y)AcAk/ suffixes in TurkeyTurkish gained a different use of identity from other verbal adjective suffixes.The structure and purpose properties of these two verbal adjective suffixeswere affective on the fact that these two verbal adjective suffixes precede thepossessive suffix, especially /‑DIk /. /‑DUk /, which is different from otherverbal adjectives since Old Turkish with verbal adjective groups, is differentfrom other verbal adjectives in terms of its relationship with the nouns in theword group and the noun which follows it.In this study, the process of bounding possessive suffix to the suffix / -DIk/, its history, and usage features in contemporary Turkish dialects wasexamined. The study sets forth the reasons for the use of / -DIk / + possessivesuffix + noun, which is unique to the Turkey Turkish. In the spread of thisstructure, the structure of the suffix / -DIk /, the qualities of the verbaladjective group which it formed and its relation with the words that comeafter it were examined.

Özet

Yapısı hakkında farklı görüşler ileri sürülen /-DIk/ sıfat-fiil eki, kullanım özellikleri bakımından oldukça dikkat çekicidir. Köktürkçede, sıfat göreviyle kullanılan /‑DUK/ ekli sıfat-fiil gruplarından sonra herhangi bir çekim eki gelmemiş ve bu yapı, sonrasında gelen isme doğrudan bağlanmıştır. /‑DIk/ eki sonrasında gelen ve zamanla yaygınlık kazanmaya başlayan iyelik ekli kullanım, tarihi Türk yazı dili içinde belli aşamalardan geçmiştir. Bugün Türkiye Türkçesinde /-DIk/ ve /-(y)AcAk/ ekleri diğer sıfat-fiil eklerinden daha farklı bir kullanım hüviyetine kavuşmuştur. Başta /‑DIk/ olmak üzere, bu iki sıfat-fiil ekinin kendisinden sonra iyelik eki almasında bu eklerin yapı ve görev özellikleri etkili olmuştur. Hizmet ettiği fiilimsi gruplarıyla Eski Türkçeden beri diğer fiilimsi eklerinden ayrılan /‑DUk/, oluşturduğu kelime grubundaki isimlerle ve sonrasında gelen isimle münasebeti bakımından da diğer sıfat-fiillerden farklıdır. Bu çalışmada, /-DIk/ ekinin iyelik eki alma süreci tarihi ve çağdaş Türk lehçelerindeki kullanım özellikleriyle birlikte takip edilmiştir. Bugün Türkiye Türkçesine özgü olan /-DIk/ + iyelik eki + isim kullanımının sebepleri ortaya konmuştur. Bu şeklin yaygınlaşmasında /-DIk/ ekinin yapısı, oluşturduğu fiilimsi grubunun nitelikleri ve kendinden sonra gelen kelimelerle münasebeti irdelenmiştir.