Türkiye'de doğrudan yabancı sermaye yatırımlarının Tarihsel süreçte gösterdiği gelişim: Hukuksal ve ekonomik yansımaları

Development of foreign direct investme nt in historical perspective: Legal and economic reflections

Özet

Doğrudan yabancı yatırımlar gelişmekte olan ülkelere kalkınmanın finansmanında fırsatlarsunmaktadır. Ö zellikle gelişmekte olan ülkeler söz konusu yatırımları çekebilmek için yabancısermayeye yönelik teşvik politikalarına sıklıkla başvurmaktadırlar. Doğrudan yabancı sermayeyatırımları Türkiyenin büyüme ve kalkınma politikalarında önemli bir role sahiptir. Yabancı sermayealanında gerçekleştirilen sosyo -ekonomik dönüşümler etkisini zamanla göstermiş ve yabancıyatırımcılar daha yoğun bir şekilde Türkiyeye ilgi göstermeye başlamışlardır.Bu makalede, Türkiyede korumacı ve liberal politikalar arasındaki çatışmaya dayalıolarak özetlenebilecek bu dönüşüm sürecinin geçmişi, hu kuksal ve ekonomik yansımalar ile birlikteortaya konulmuştur. Çünkü bu süreç içinde olup bitenler bilinmeden Türkiyenin yabancı sermayepolitikası ve uygulamasının sağlıklı bir şekilde değerlendirilmesi mümkün değildir. Bu nedenle,Türkiyede yabancı ser mayeye yönelik mevzuatının gelişimi makalenin çatısını oluşturmaktadır.Makalede siyasi, ekonomik ve dünya ölçekli genel olaylar da dikkate alınarak, kronolojik olarak birdeğerlendirme yapılmıştır. Bu değerlendirme yapılırken, Türkiyenin yabancı sermaye serüveniOsmanlı İmparatorluğunun son dönemi, Cumhuriyet Dönemi ve 1980 sonrası dönem şeklinde birayrıma gidilerek incelenmiştir.

Abstract

Foreign Direct Investments (FDIs) present opportunities to developing countries to financegrowth. Especially developing countries resort to promotion policies toward foreign capital to attractthe mentioned investments. Foreign direct capital investments play an important role in Turkey sgrowth and development policies. As time passes, the socio -economic transformations realized in theissue of foreign capital became more salient and foreign investors intensely started to show aninterest in Turkey.In this article, the history of the transformation process that can be summarized to be basedon the conflict between protectionist and liberal policies and its legal and economic reflectio ns arepresented. It is impossible to healthily evaluate Turkey s foreign capital policy and its implementationwithout knowing what happened in the process. Therefore, the development of the legislation about foreign capital constitutes the framework of this article. In the article, by taking into considerationthe political, economic and world-wide general events, a chronological evaluation is performed.When making this evaluation Turkey s foreign capital adventure is analyzed through making adistinctio n between the last period of the Ottoman Empire, the Republican Period and the period after1980.