NIDÂÎ-I ANKARAVÎ’S WORK NAMED RISÂLE-I TARIKAT-I NIDÂÎ

Abstract

Sufism is a significant science that was shaped within Islamic civilization and formed a basis for Turkish Islamic Literature. The existence and its quality and the relationship among man, world and God are the basic issues of sufism. The properties of nafs and the purification of nafs are the matters that are dealt within sufism. In this context, sufis tried to explain nafs in stages and wrote books that are named atvar-ı seba. One of the authors who wrote a book within the scope of this tradition is Nidâî Ankaravî. Nidâî, famous for his doctorship wrote Risâle-i Tarikat-ı Nidâî’ that is about stages of nafs. In this study, the content of Risâle-i Tarikat-ı Nidâî will be evaluated. Then, the transcribed text will be given. We aim to reveal the ideas of Nidâî about the properties and stages of nafs and the purification methods of nafs.

Özet

İslam medeniyeti dâhilinde şekillenen ve Türk İslam Edebiyatı’na kaynaklık edenilimlerin en önemlilerinden birisi tasavvuftur. Varlık ve mahiyeti ile insan-âlemTanrı münasebetleri tasavvufun temel konularından olmakla beraber nefsinhususiyetleri ve nefis tezkiyesi de bu ilim dâhilinde sıklıkla ele alınanmeselelerdendir. Bu bağlamda mutasavvıflar nefsi mertebeler halinde izah etmeyeçalışmışlar ve bu hususta atvar-ı seb’a olarak da adlandırılan mensur/manzumeserler telif etmişlerdir. Bu gelenek çerçevesinde eser kaleme alan müelliflerdenbirisi de XVI. asırda yaşamış olan Nidâî-i Ankaravî’dir. Hekimlik yönü ile ön planaçıkan Nidâî’nin nefsin mertebelerini ele aldığı eseri Risâle-i Tarikat-ı Nidâî’dir.Çalışmada öncelikle müellifin hayatı, eserleri ve tasavvufî yönü hakkında genelbilgiler verilecek, akabinde Risâle-i Tarikat-ı Nidâî’nin muhteva incelemesiyapılacaktır. Son olarak ise eserin transkripsiyonlu metni verilecektir. NeticedeMevlevî-meşrep bir hekim/şair olan Nidâî’nin Risâle’sinden hareketle nefsinmahiyeti, mertebeleri ve tezkiye metodları hakkındaki görüşlerinin ortayakonulması amaçlanmaktadır.