Evaluation of Effect of Home Based Early Intervention Programmes on the Development of Very Low Birth Weight Premature Infants

Çok Düşük Doğum Ağırlıklı Prematüre Bebeklerin Gelişimine Ev Merkezli Erken Eğitim Programlarının Etkisinin İncelenmesi

Abstract

This research is an experimental study planned in pre-test, education and post-test order and prepared according to the needs of very low birth weight premature infants and their families, observing the effects of home-based early intervention programmes on these infants. The sample of this research includes eighteen 0-2 year old very low birth weight premature infants who were being closely observed by the Pediatrics Department, Neonatal Intensive Care Unit of Ankara University Medical School, eight in the intervention and ten in the control group. In determining the infants of groups "Denver Developmental Screening Test" was used, so that the infants in each group had similar developmental levels. The eight infants forming the intervention group were assessed by the "Bayley Scales of Infant Development Second Edition, BSID-H" in the pre-test phase in order to find out their developmental levels. In the second phase, the eight infants forming the intervention group and their families were assessed by the "Home Observation for Measurement of the Environment Scale (HOME)" and the "Supplement to the HOME for Improverished Families (SHIP)", to find out whether educational support created meaningful changes in the caregiving environment within the homes of these infants, recording and later marking the interviews made in the home environment. In the third phase, the developmental evaluation of the infants were made by the help of the "Portage Early Childhood Education Programme Check Lists", and according to the results of the assessment each infant in the intervention group were visited at home every two weeks and their families were given supportive home based intervention programmes appropriate for the infants' developmental levels, which could be practised for a two week period. In the educational phase that ended in a 6 month period, each infant and his/her family were visited 15 times. The ten infants forming the control group were assessed with the "Portage Early Childhood Education Programme Check Lists", visiting each infant at home every two months - totally 4 visits to each infant and giving their families advisory programmes which are supportive for all areas of development. In the post-test phase of the research, the scales and check lists used in the pre-test phase were repeated and in addition to these scales families were asked to answer the "Parent Programme Evaluation Questionary", prepared by the researcher, to determine the satisfaction levels of the families on the quality of the education given. The statistical assessment of the research was made by the help of "two independent samples T test", "Mann-Whitney U test" and "Wilcoxon matched pairs signed-ranks test". As the result of the research, it was concluded that education intensely given in early ages to very low birth weight premature infants and their parents showed significant effects on the educational development and home environment of the children, and educational programmes were assessed to be useful by their families as well.

Özet

Bu çalışma, çok düşük doğum ağırlıklı prematüre bebeklerin ve ailelerinin gereksinimleri doğrultusunda, bu bebeklerin gelişimine ev merkezli erken eğitim programlarının etkisinin incelenmesi amacıyla ön test-eğitim-son test düzeninde planlanmış deneysel bir çalışmadır. Araştırmanın örneklemini, Ankara İlinde yaşamakta olan, Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Yenidoğan Ünitesi ve Gelişimsel Pediatri Birimi tarafından izlenen, çalışmaya başlanılan dönem itibari ile 0-2 yaş aralığında olup örneklem koşullarına uyan, "Denver Gelişimsel Tarama Testi-H" sonuçlarına göre benzer gelişim özelliği gösteren, toplam onsekiz çok düşük doğum ağırlıklı prematüre bebek oluşturmaktadır. Girişim grubunu oluşturan bebek sayısı sekiz, kontrol grubunu oluşturan bebek sayısı ise on olarak belirlenmiştir. Girişim ve kontrol grubunu oluşturan onsekiz bebek, ön test aşamasında gelişim düzeylerinin belirlenebilmesi amacıyla "Bayley Bebekler İçin Gelişimsel Değerlendirme Ölçeği-II" kullanılarak korteme yöntemi ile değerlendirilmiştir. İkinci aşamada bebekler ve aileleri, verilecek olan eğitimsel desteğin ev ortamlarında anlamlı bir değişiklik yaratıp yaratmadığının anlaşılabilmesi için "Bebekler ve Küçük Çocuklar için Ev Ortamını Değerlendirme Ölçeği - Yoksul Aileler İçin Ev Ortamı Değerlendirme Ek Ölçeği", körleme yöntemi uygulanarak değerlendirilmişlerdir. Üçüncü aşamada "Portage Erken Çocukluk Dönemi Eğitim Programı Gelişim Kontrol Listeleri" ile bebeklerin gelişim değerlendirmesi yapılmış, değerlendirme sonuçlarına göre girişim grubundaki her bebek iki haftada bir toplam 15'er defa, ev ortamında ziyaret edilerek ailelerine bebeğin gelişim düzeyine uygun, destekleyici iki hafta boyunca uygulayabilecekleri ev eğitim programları verilirken, kontrol grubundaki her bebek iki ayda bir toplam dön defa ev ortamında ziyaret edilerek ailelerine gelişimin tüm alanlarını destekleyici öneriler verilmiştir. Araştırmanın son test aşamasında; ön test aşamasında uygulanan ölçek ve kontrol listeleri tekrarlanmış, bunlara ek olarak ailelerin verilen eğitimin içeriğine ilişkin memnuniyet düzeylerini belirlemek amacıyla ailelerden, araştırmacı tarafından hazırlanan "Anne-Baba Program Değerlendirme Formu"nda bulunan soruları yanıtlamaları istenmiştir. Araştırmanın istatistiksel değerlendirmesi, "bağımsız gruplarda iki ortalama arasındaki farkın anlamlılık testi", "Mann Whitney U testi" ve "Wilcoxon eşleştirilmiş iki örnek testi" kullanılarak yapılmıştır. Araştırmanın sonucunda, çok düşük doğum ağırlıklı prematüre bebekler ve ailelerine erken dönemde ve yoğun olarak verilen eğitimin bebeklerin gelişimleri ve ev ortamları üzerinde etkili olduğu bulunmuş, uygulanan eğitim programı aileler tarafından da yararlı bir program olarak değerlendirilmiştir.