Zihisel Engelli Çocuk ve Adölesanların Sosyal Yeterlilik ve Problem Davranışlarının Anne-Baba ve Öğretmen Yönünden Karşılaştırılmalı Olarak İncelenmesi

Comparative Investigation Social Competence and Problem Behaviors of Mentally Retarded Children and Adolescents for Parents and Teachers

Özet

Bu araştırma zihinsel engelli çocuk ve adölesanlann sosyal yeterlilik ve problem davranışlarının anne-baba ve öğretmen yönünden karşılaştırmalı olarak incelenmesi amacıyla planlanmıştır. Araştırmanın örneklemini Ankara ili merkez ilçelerinde bulunan özel özel eğitim kurumları arasından seçilen on iki kurum ve bu kurumlara devam eden 4-18 yaş grubundaki toplam 156 zihinsel engelli çocuk ve adölesanın anne-baba ve öğretmenleri oluşturmaktadır. Karşılaştırmalı tipte tanımlayıcı nitelikli araştırmada, örneklemi oluşturan zihinsel engelli çocuk ve adölesanlann gelişimsel düzeylerini belirlemede Elizabeth Munsterberg Koppitz'in "Bir Adam Çiz" testi; sosyal yeterlilik ve problem davranışların değerlendirilmesinde ise Nisonger Çocuk Davranış Değerlendirme Formu (Nisonger ÇDDF)'nun anne-baba uyarlaması ve öğretmen uyarlaması kullanılmıştır. Nisonger ÇDDF'nin güvenirliğini incelemek amacıyla Cronbach Alpha katsayı ve devamlılık katsayısı (test-tekrar test) hesaplanmış; anne-baba uyarlaması için Cronbach Alpha katsayısı .79, öğretmen uyarlaması için .89 bulunmuştur. Devamlılık katsayısı (test-tekrar test) incelendiğinde, Nisonger ÇDDF'nin anne-baba uyarlaması için Pearson korelasyon katsayısı 0.62, öğretmen uyarlamasının ise 0.55 olduğu belirlenmiştir. Nisonger ÇDDF anne-baba uyarlaması ile öğretmen uyarlaması arasındaki fark t testi ile incelenmiştir. Buna göre Nisonger ÇDDF'nin olumlu sosyal.bölümündeki Uyumsal Sosyal alt ölçeğfile problem davranış bölümündeki Davranış Problemi, Güvensiz/Kaygılı ve Hiperaktif alt ölçeklerinde anne-baba ve öğretmen uyarlamaları arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlı (p

Abstract

This study is planned to comparatively investigate social competence and problem behaviors of mentally handicapped children and adolescents according to parents and teachers. The research sample consisted of 156 mentally handicapped children and adolescents between the ages of 4 and 18 from twelve private special education institutions selected from private special education institutions in the central districts of Ankara province and their parents and teachers. In this comparative and descriptive research, "Draw a Person" test by Elizabeth Munsterberg Koppitz was used to determine developmental levels of the mentally handicapped children and the parent version and teacher version of Nisonger Child's Behavior Rating Form (Nisonger CBRF) to determine problem behaviors of the children. For the reliability of Nisonger CBRF, Cronbach alpha coefficient and continuity coefficient (test-retest) were calculated. Cronbach alpha coefficient was .79 for parent version, and .89 for teacher version. Contiunity (test-retest) coefficient was .62 for parent version and .55 for teacher version. The differences between the scores from parent version and teacher versions were analyzed by t-test. According to these analysis, the difference between parent and teacher versions were significant (p