Ankara İl Merkezindeki Üç-Altı Yaş Grubu Çocukların Dil Gelişimi Beceri Düzeylerinin Değerlendirilmesi

Asssessment of Language Development Skill Levels of Three-Six Years Old Children in Ankara

Özet

Dil, iletişim ve etkileşim sürecinin temelini oluşturur. İki-üç yaş döneminde çocukların sözcük dağarcığı hızla gelişmektedir. Üç-dört yaş döneminde çocuklar, anadilin temel yapılarını öğrenmeye başlamakta, dört-beş yaş döneminde tamamıyla öğrenebilmektedirler. Çocuklarda dil incelenirken; onların algılarını kullanarak kendilerine söylenilenleri anlaması için alıcı dil becerilerini ve anladığını gösterebilmesi, aktarabilmesi için ifade edici dil becerilerini kullanmaları beklenmektedir. Bu araştırma, üç-altı yaş grubu çocukların dil gelişimlerine yönelik alıcı ve ifade edici dil beceri düzeylerini belirlemek ve ailelere çocuklarının dil gelişimlerini destekleyici önerilerde bulunabilmek amacıyla planlanmıştır. Araştırmanın örneklemini Ankara İl merkezinde bulunan iki Ana Çocuk Sağlığı ve Aile Planlaması Merkezi'ne kayıtlı okulöncesi eğitimi almayan ve normal gelişim gösteren 3-6 yaş grubu 192 kız, 203 erkek olmak üzere toplam 395 çocuk oluşturmuştur. Çocukların dil gelişim düzeylerini belirleyebilmek amacıyla Portage Erken Çocukluk Dönemi Eğitim Programı Dil Gelişimi Kontrol Listesi kullanılmıştır. Yaş gruplarına göre örneklemi oluşturan çocuklarda gözlenebilen beceri sayılarının tepe değerleri incelendiğinde; 3-4 yaş grubundaki çocukların kendi yaş grubunda yapması beklenen 10 becerinin tamamını, 4-5 yaş grubundaki çocukların kendi yaş grubunda yapması beklenen 14 beceriden 12'sini, 5-6 yaş grubundaki çocukların ise kendi yaş grubunda yapması beklenen 14 beceriden 11 'ini yapabildikleri bulunmuştur. Araştırma sonuçları; çocukların yaşları ve gelişim düzeyleri dikkate alındığında; dil gelişimi alanında, kendilerinden beklenen becerilerin birçoğunu kazandıklarını göstermektedir. Araştırmaya alınan çocukların alıcı dil gelişimi açısından başarı oranlarına göre becerilere bakıldığında; en yüksek başarı oranının "birbiri ile ilişkisiz iki yönerge dizisini yerine getirme", "birleşik cümle kullanma", "biraz, birkaç, çok'u gösterme" becerilerinde olduğu bulunmuştur. Sonuçlara ifade edici dil gelişimi açısından bakıldığında ise; en yüksek başarı oranının "soru sormak için doğru soru cümlesi kullanma", "kız kardeş, erkek kardeş, büyükanne, büyükbaba sözcüklerini kullanma" ve "basit fıkralar anlatma" becerilerinde olduğu saptanmıştır. Çocukların genel olarak dil gelişimi becerilerinde başarılı olduğu, ancak hem alıcı hem de ifade edici dil becerilerinde daha çok desteklenmeleri gerektiği düşünülmektedir.

Abstract

Language forms the baseline of communication and interaction period. Vocabulary of children improves fast during two-three years old period. They start to learn the basic structure of mother tongue during three-four years old period, they are able to learn it completely during four-five years old period. Language of children is evaluated with respect to receptive and expressive language. This research was planned to estimate the receptive and expressive language ability of three-six years old children and to give advice to the parents to support the development of language of their children. The research was studied with 395, 3->6 years old children (192 girls and 203 boys) registered to the Mother Child Health and Family Planning Centers in Ankara, whose development was normal but had not attended to a preschool education programme. Portage Early Childhood Education Programme Language Checklist was used to determine the language skill levels of children. When the modes of the number of skills that are seen in each age group were analysed, it was observed that; the 3-4 years old children have 10 skills of 10 that are expected for this age group, the 4-5 years old children have 12 skills of 14 that are expected for this age group, the 5-6 years old children have 11 skills of 14 that are expected for this age group. The study revealed that concerning the age and developmental stage, children had gained most of the expected self-help skills. When the skills of children in this research was analysed according to success ratio of development of receptive language, it was found that the highests success ratio was observed in "uses compound sentences", "can point to a few, a little, many" skills. On the other hand, the highests success ratio'was observed in "use of appropriate question word to ask a question", "uses words sinter, brother, grandmother, grandfather" and "tells simple jokes" skills, if the results were analysed with respect to the development of expressive language. It was concluded that children were successful generally in language development skills, but it was necessary to give them more oppurtunity to develop their skills related to receptive-expressive language.