Dışa Haber Çevirisinde Bağlamlaştırma: Papa Francis'in 2014 Türkiye Ziyareti

Contextualization in the Extranslation of News: Pope Francis' 2014 Visit to Turkey

Özet

Bu çalışmada dışa haber çevirisinde (extranslation of news) bağlamlaştırma (contextualization) süreci Papa Francis'in 2014 yılında Türkiye'ye yaptığı ziyaret ile ilgili haberlerin dış ve iç basında nasıl yer aldığı, Türkiye imgesinin Avrupa'da nasıl yansıtıldığı ve bu yansımanın çeviri yoluyla hazırlanan haber özetlerinde Türkçeye tekrar nasıl aktarıldığı üzerinden ele alınmaktadır. İncelememiz bu ziyaretin İtalyan, İngiliz, Alman ve Fransız basınında çıkan haberlerinin Türkiye imgesini uluslararası ilişkiler bağlamında "olumlu" yansıttığını göstermektedir. Alıcı odaklı bir metin türü olan haberi çeviri yoluyla erek kültürdeki alıcıya uygun duruma getirmek için alınan kararlar yeniden bağlamlaştırma (re-contextualization) sürecinin parçalarıdır. Haber çevirisinde aynı haberin farklı gazetelerde nasıl yer aldığı farklı bağlamlaştırma kararlarına bağlıdır. Örneğin bir kültür, sanat haberinin çevirisinde daha yansız/nötr bağlamlaştırma kararları sergilenirken çeviri yoluyla haber yazımında yanlı/ideolojik bağlamlaştırma görülebilir. Söz konusu örneğimizdeki Papa Francis ziyareti gibi Türkiye'nin yurt dışındaki imajını izleyebileceğimiz politik bir haber olunca farklı dillerdeki gazetelerin çizdikleri imajı bir Türk haber ajansının Türkçe özet çevirilerinde nasıl bağlamlaştırdığını izlemek daha da ilginçtir

Abstract

T his paper discusses contextualization in extranslation of news in the example of Pope Francis' visit to Turkey in 2014 as an item reflecting Turkey's image in Europe basing on domestic and international news/coverages written through translation in Turkish. The discussion will mainly refer to the Turkish translations of the news texts produced in Italian, German, French and other European languages as a product of news making through translation reflecting Turkey's image "positively" in the international relations context. News texts are receiver-oriented texts and the decisions taken during the news translation-editing process serve the reception of the text by target readership as operations of re-contextualization. Different representations of the same news item in different newspapers are based on decisions of contextualization. For instance, while the translation of a news item on culture or arts may display more neutral decisions of contextualization, the process of political news writing through translation stands out as a more ideological process. When the news topic is a political example such as Pope Francis' visit through which we can trace Turkey's image abroad, it gets more interesting to see how the international coverage of the topic is presented through contextualized compilations of a domestic news agency