The forgotten (Democrat) labour party of the 1950 s and its three sisyphus leaders

Abstract

Democrat Labour Party which established in 1950 anderased from political life in 1954 was a moderate left labour party.The party of which all founders, except its president lawyer OrhanArsal, composed of workers couldn t became a powerful and lastinglabour party. The party failed both in organizing workers and generalelections. Despite this failure it has created some traces that followedby the later labour party: Turkish Labour Party of 1961. There are nodirect organisational ties between these two parties, however bothhave some intersections and priorities. Orhan Arsal, Üzeyir Kuranand İbrahim Güzelce, founder and leaders of the party, playedimportant roles in Turkish politics and trade unionism. DemocratLabour Party that identified itself party has used its all effort tocreate politically powerful working class movement had a moderateleft/social democratic identity. The party had a unique approach interms of relations between trade unions and the party. The partyrejected political involvement in trade unions, and criticised tradeunionist under the influence of mainstream politics as labouraristocracy and pseudo unionists. The party has been ignored inlabour historiography, because of its political weakness. However, ithas remarkable traces to evaluate and understand the 50 s labourmovements and Turkish Labour Party of 1961.

Özet

1950-1955 arasında faaliyet yürüten Demokrat İşçi Partisi(DİP) ılımlı sol nitelikli bir işçi partisidir. Programında kendini, bütün gayretini işçi sınıfını siyasi bir kuvvet haline getirmek için sarfetmiş bulunmaktadır şeklinde tanımlayan DİP ılımlı sol/sosyaldemokrat bir parti kimliği taşıyordu. Genel Başkan Avukat OrhanArsal dışındaki kurucuları işçilerden oluşan parti, etkili ve güçlü birparti olamamış; gerek örgütlenme gerekse seçimler açısından başarılısonuçlar alamamıştır. Ancak bu başarısızlığına rağmen parti, işçilerinsiyasal örgütlenmesi konusunda izler bırakmıştır. Kurucuları veyöneticileri arasında yer alan Orhan Arsal, Üzeyir Kuran ve İbrahimGüzelce Türkiyenin sendikal ve siyasal yaşamında DİP dışında daçeşitli roller oynamıştır. Aralarında örgütsel bir süreklilik olmasa daDİP ile TİP arasında önemli kesişmeler vardır. DİPin sendika-siyasiparti ilişkileri konusundaki tutumu özgündür. DİP siyasi partilerinsendikalara müdahale etmesine karşı çıkmış ve ana akım siyasipartilerle içli dışlı olan sendikacıları işçi aristokratlarıve sahtesendikalistler olarak şiddetle eleştirmiştir. DİP siyasal ve sosyal tarihyazımında ihmal edilen bir partidir. Partinin siyasal etkisinin cılızlığıbunun temel nedenidir. Ancak DİP 1950lerin sendika-siyasetilişkisinin ve 1960ların başında TİPin kuruluşunun anlaşılmasındakayda değer işaretler taşıyan ve işçilerin siyasal deneyim kazanmalarınakatkıları olan bir partidir.