The Iraqi Kurds: From autonomy to de facto Federalism (1918-2005),

Iraklı Kürtlerin özerklikten de facto federalizme geçiş aşamaları (1918 2005)

Abstract

The Autonomy Agreement, whose foundation reaches back to the First World War, was signed on 11 March 1970 between Saddam and the Kurds. Historically, Kurds have been used as an instrument against central governments with respect to their locationand its strategic, political and economic importance. Regional and Great Powers such asFrance, UK, US, Russia, Turkey, Iran and Syria have frequently interfered in the regionand took role in shaping the political and geographical developments. Within thischaos, the Kurdish political movement began to take shape throughout the 20th centuryand the first decade of the 21st century. The extent of Iraqi Kurds autonomy demandswas mostly depended on the power and stability of the Bagdad government: federalist demands were hidden when the central government held power. However, after thefirst Gulf Operation, with the dissolution of the Soviet Union, the American hegemonyover the world was strengthened. Therefore, the Iraqi Kurds greatly profited from thisprocess. In fact, following the US military intervention in the region, the autonomyagreement signed in the seventies with Saddam gained a federal structure. As of 2003, after Saddam administration, "Kurdistan Regional Government" with a federal status has been organized and recognized.

Özet

Saddam ile Kürtler arasında 11 Mart 1970te Özerklik Anlaşması imzalanmıştır. Buözerkliğin temeli I. Dünya Savaşı sonrasında atılmıştır. II. Dünya Savaşından sonra daAmerika Birleşik Devletleri ile Sovyetler Birliği iki süper güç olarak ortaya çıkmıştır.Böylece ülkeler bu iki kutbun etrafında yer almışlardır. Kürtler bulundukları devletlerinjeopolitik, ideolojik ve etnik konumları itibarıyla süper güçler tarafından merkeziyönetimlere karşı sıklıkla kullanılmışlardır. Bu süreçte Kürt siyasi hareketi deşekillenmeye başlamıştır. Bu bağlamda Iraklı Kürtler, merkezi yönetimle güçlü olduklarıdönemlerde siyasi taleplerini özerklikle sınırlandırırmış, yani bu dönemlerdefederalizmden bahsedilmemiştir. Ancak I. Körfez Harekâtı'ndan sonra SovyetlerBirliği'nin dağılmasıyla birlikte, dünya Amerikan hegemonyası altına girmiş ve IraklıKürtler bu süreçten karlı çıkmışlardır. Nitekim yetmişli yıllarda Saddam ile özerklikanlaşmasıyla sınırı çizilen özerk bölge bu tarihten sonra federal yapıya kavuşmuştur.Saddam sonrasında da, 2003 yılı itibarıyla "Kürdistan Bölgesel Yönetimi" adı altındadefacto federal devlet statüsü ortaya çıkmıştır.