Boris Vsevolodovich Miller: A Russian Orientalist and Turcologist

Abstract

Russian oriental studies, arose in the 18th century, was not only utilized by their country, but also made a great contribution to the global oriental studies, including Turcology as a branch as well. Centers of Oriental Studies in Moscow, St. Petersburg, Kazan and Odessa, as well as researchers such as V. Radlov, V. V. Bartold, A. N. Kononov, V. A. Gordlevsky, S. E. Malov, V. F. Miller et al. played a crucial role in this contribution. Thanks to those referred figures and institutions, the tradition of Russian Oriental Studies has formed in worldwide. Many research on the aforementioned centers and orientalists have been done in Russia whose results having been translated into different languages. However there are still some Russian orientalists to whom no papers have been dedicated with respect to their research field or for ideological reasons either. This study is dedicated to one of these scientistsBoris Vsevolodovich Miller. B. V. Miller, the son of V.F. Miller, belonged to the last generation of the orientalists of the Russian Empire and the first generation of the Soviet Orientalists. Under the influence of his father and the environment, he concentrated on the study of the Iranian, Caucasian and Turkic peoples. After some turcological works written in the last years of the Russian Empire and in the early years of the Soviet Union, in the 1920s and 1940 when ethnic groups in the Soviet Union were called by their names, he published an important study on the people of the Caucasus and Iran. However, in the course of the strengthening /consolidation of the Soviet Union in 1950s and 1960s the ethnic groups started to be melted in a single pot and following his death in 1956, B.V.Miller s name began to be forgotten gradually. In the last years of the Soviet Union in the wake of the national revival his studies began to be referred again in the region. This article is the first comprehensive study of one of the major milestones in thebiography and works of the Russian Orientalist, Iranist and Turkologist BorisVsevolodovichMiller in Turkish language.

Özet

18. yüzyılda ortaya çıkan Rusya Doğubilimi, Rusya'ya olduğu gibi dünya doğubilimine ve onun alt dallarından olan Türkolojiye de önemli katkılar yapmıştır. Bu katkıların odağında Rusyanın Moskova, Petersburg, Kazan ve Odessa gibi doğubilimi çalışmaları yapan merkezleri ile V. Radlov, V. V. Bartold, A. N. Kononov, V. A. Gordlevski, S. Y. Malov, V. F. Miller vb. doğubilimcileri durmaktaydı. İsmi geçen merkezler ve bilim adamları sayesinde, bugün dünya doğubiliminde Rusya Doğubilimi geleneği oluşmuştur. Rusyada doğubilimi çalışmaları yapan merkezler ve bilim adamları üzerine sayısız çalışmalar yapılmış ve yapılan çalışmalar dünyanın değişik dillerine çevrilmiştir. Fakat hâlâ da çalışma alanları bakımından veya ideolojik nedenlerden dolayı hakkında kapsamlı çalışmalar yapılmayan Rusyalı doğubilimcilere rastlanmaktadır. Yapılan bu çalışma, bu doğubilimcilerden biri olan Boris Vsevolodoviç Miller'le ilgilidir. Ünlü doğubilimci V. F. Millerin oğlu olan B. V. Miller, Çarlık Rusyası Doğubiliminin son, Sovyet Doğubiliminin ise ilk nesil doğubilimcilerindendir. B. V. Miller, babasının ve aynı zamanda muhitinin de etkisiyle çalışmalarında Kafkasya, İran ve Türk halkları üzerine yoğunlaşmıştır. B. V. Miller, Çarlık Rusyasının son ve Sovyetler Birliğinin ilk yıllarında bazı Türkoloji çalışmalarından sonra, XX. yüzyılın 1920-40lı yıllarında, dönemin siyasi iktidarın amacı gereği etnisitelerle ilgili araştırmalara biraz daha özgürlük tanıdığı dönemde, Kafkasya ve İran halkları üzerine önemli çalışmalara imza attı. Fakat Sovyetler Birliğinin güç kazanıp etnisiteleri tek kazanda erittiği geçen yüzyılın 50-60lı yıllarından sonra B. V. Miller unutulmaya başlandı. Sovyetler Birliğinin son dönemlerini yaşadığı, eski Sovyet mekânında milli uyanışın baş gösterdiği dönemde B. V. Miller, hakkında çalışmalar yaptığı etnisiteler ve aynı zamanda bilim camiası tarafından hatırlanır oldu. Makalede, Rusyalı Doğubilimci, İranist, Türkolog B. V. Miller'in yaşamı ve çalışmalarıile ilgili genel bilgiler verilmektedir. Ayrıca Miller'in çalışma larının ana yönleribelirtilmekte ve bu yönlerde yaptığı çalışmalar değerlendirilmektedir. Bu çalışma B. V.Millerin hayatı ve bilimsel çalışmalarını Türk dilinde ana hatlarıyla inceleyen ilk çalışmaolma özelliğini taşımaktadır.