The Historical Development of Turkish Airlines Operating in Civil Aviation Industry (1933-1960),

Sivil Havacılık Sektörü İçerisinde Yer Alan Türk Hava Yollarının Tarihi Gelişimi (1933-1960)

Abstract

YURTOĞLU, Nadir, The Historical Development of Turkish Airlines Operating in Civil Aviation Industry , CTAD, Volume 12, Issue 23, (Spring 2016), pp. 303-336. This study deals with the practices in the field of aviation in Turkey from the 20th of May 1933, when the State Airlines Authority (one of the important enterprises in the field of civil aviation) was founded, to the 27th of May 1960 and the reflections of these practices on economy. The activities and works performed in all aspects of aviation field from the first years of the Republic to 1960 were examined in two periods: the period between 1933 and 1950 when the Republican People's Party (CHP) was in power and the period between 1950 and 1960 when the Democrat Party (DP) was in power. The contributions of the developments occurring in Turkish Airlines to national economy were examined through a comparison of the periods of CHP and DP governments based on numeric data. The gap in the literature about the subject focused on in this study was filled by use of primary sources. Necessary evaluations were made by considering the developments in aviation field both in Turkey and in the world in that period. In the period of CHP government, a considerable growth/increase took place in the fleet of the airline, the number of the passengers carried by it, the amount of cargo transportation by it, the number of the airports allocated for it, and its revenue. However, such growth/increase was bigger in the period of DP government. However, in both periods, the airline made loss as its income was lower than its expense. Its budget deficit was closed by the assistance provided by the state treasury. In addition, the incapability of Turkish Airlines to put new international flight destinations into operation except for those in a couple of countries caused it to fall behind in that period.

Özet

YURTOĞLU, Nadir, Sivil Havacılık Sektörü İçerisinde Yer Alan Türk Hava Yollarının Tarihi Gelişimi , CTAD, Yıl 12, Sayı 23 (Bahar 2016), s. 303336. Bu araştırmada, sivil havacılığın önemli teşekküllerinden biri olan Hava Yolları Devlet İşletme İdaresinin kurulduğu 20 Mayıs 1933 yılından 27 Mayıs 1960 yılına kadar Türkiye'de havayolları alanında yapılan çalışmalarla bu çalışmaların ekonomiye olan yansımaları ele alınmıştır. Cumhuriyetin ilk yıllarından başlayarak 1960 yılına kadar havayollarında her bakımdan yapılan faaliyetler ve gerçekleştirilen icraatlar 1933-1950 yılları arası CHP İktidarı dönemi ile 1950-1960 DP iktidarı zamanı olarak iki dönem halinde incelenmiştir. Türk Hava Yollarında yaşanan gelişmelerin millî ekonomiye olan katkıları da CHP-DP hükümetlerinin sayısal verilerle karşılaştırılarak incelenmesiyle ortaya konmuştur. Çalışmanın konusu hakkında literatürde yer alan boşluklar birincil kaynakların kullanılması yoluyla doldurulmuştur. Konu incelenirken dönemin Türkiye'si ile dünyanın sivil havacılığını ilgilendiren gelişmeleri göz önüne alınarak bu gelişmeler doğrultusunda gerekli değerlendirmeler yapılmıştır. CHP hükümeti döneminde havayollarının filo yapısı, taşınan yolcu sayısı, kargo miktarı, tesis edilen havaalanı sayısı ve gelirlerinde önemli oranda artış sağlanmıştır. Fakat bu artış oranı DP döneminde daha fazla olmuştur. Ancak her iki dönemde de Türk Hava Yollarının gelirleri giderlerini karşılayamadığından kurum zarar etmiş ve ortaya çıkan bütçe açığı devlet hazinesinden yapılan yardımlarla kapatılmıştır. Ayrıca Türk Hava Yollarının dış seferlerde de birkaç ülke dışında yeni hatları işletmeye açamaması bu alanda da yetersiz kalmasına neden olmuştur.