Journals / Cumhuriyet Tarihi Araştırmaları Dergisi / 2018 / Cilt: 14 - Sayı: 27
1958 Iraq Military Coup With Regard to Baghdad Pact,
- Pages
- 123–154
- DOI
- —
Abstract
In this article, it is intended to figure out, enlighten and evaluate all the aspects, especially those affecting the Baghdad Pact, of the Military Coup on July 14, 1958 which caused the collapse of monarchy in Iraq, on the basis of national and foreign resources. The Baghdad Pact (Middle East Treaty Organization-METO), which was formed as a bridge between NATO and SEATO (South East Asia Treaty Organization), was established towards preventing the Soviet Union to influence the Middle East. Its foundations were laid through an agreement concluded on February 24, 1955 between Turkey and Iraq. Iran, Pakistan and the United Kingdom acceded to the Pact, later. The Baghdad Pact, which alienated Turkey in the region and strengthened the anti-western block, was not welcomed in the Arab world. Especially Egypt considered this Pact as an entity against the Arab League and overreacted. No Arab State other than Iraq acceded to this organisation which was available for accession of Arab States and the Middle East States except for Israel. Yet, the military coup led by General Kasim ended the monarchy in Iraq and caused significant modifications over regional politics. This military coup caused firstly some results in favour of the Arab Block under the leadership of Egypt which had objected to Baghdad Pact during its foundation. Besides, it strenghtened anti-western trends in the Middle East and made Turkey closer to the West. With the aid of the military coup happened in Iraq, new and important participations were ensured for the radical Arab camp and the only link of Baghdad Pact, which was in the nature of extension of Western defense system in the Middle East, to the Arab world was totally broken down, as well. Re-shapened via the US efforts, the alliance link was maintained through formation of the CENTO, the Central Treaty Organization.
Özet
Bu makalede, Irak’ta monarşinin yıkılmasına yol açan 14 Temmuz 1958 Askeri Darbesi,özellikle Bağdat Paktı’na tesir eden tarafları, ulusal ve yabancı kaynaklar esas alınarakanlaşılmaya, aydınlatılmaya ve değerlendirilmeye çalışılmıştır.NATO ve SEATO arasında bir köprü pozisyonunda teşkil edilen ve SovyetlerBirliği’nin Orta Doğu’ya nüfuz etmesini önlemeye yönelik olarak kurulan Bağdat Paktı(Middle East Treaty Organization-METO)’nın temelleri Türkiye ile Irak arasında 24Şubat 1955’te yapılan anlaşmayla atılmış, İran, Pakistan ve İngiltere Pakta sonradankatılmıştır. Türkiye’yi bölgede yabancılaştırırken Batı karşıtı bloğu güçlendiren BağdatPaktı, Arap dünyasında olumlu karşılanmamış, özellikle Mısır, bu Paktı Arap Birliği’nekarşı bir oluşum olarak değerlendirmiş ve büyük bir tepki göstermiştir. Arap devletlerineve İsrail hariç Orta Doğu devletlerine açık tutulan bu örgüte Irak’tan başka hiçbir Arapdevleti katılmamıştır. Ancak, General Kasım’ın liderliğinde gerçekleştirilen askeri darbe,Irak’ta monarşiye son verdiği gibi, bölge siyaseti üzerinde de önemli değişikliklere yolaçmıştır.Bu askeri darbe öncelikle, kuruluşu sırasında Bağdat Paktı’na cephe alan Mısırliderliğindeki Arap Bloğu’nun lehine sonuçlar doğurmuştur. Diğer taraftan darbe, OrtaDoğu’daki Batı aleyhtarı unsurları güçlendirmiş, Türkiye’yi Batı dünyasına daha dayakınlaştırmıştır. Irak’ta gerçekleşen bu darbeyle, hem radikal Arap kampına yeni veönemli bir katılım sağlanmış, hem de Batı savunma sisteminin Orta Doğu’daki uzantısı niteliğindeki Bağdat Paktı’nın, Arap dünyasıyla olan tek bağı da koparılmıştır. ABD’ningirişimleriyle yeniden şekillendirilen ittifak bağı, CENTO (Central Treaty Organization)oluşumu ile devam ettirilmiştir.