Migration Perspective in Romania-Turkey Relations (1923-1936)

Abstract

In this study, the Romanian-Turkish relations during the interwar period are analyzed from the perspective of the migration, which has an important place. The study was limited to 1923-1936 period. The migration of Turks living in Romania has always been on the agenda of the diplomatic relations between two countries starting with the foundation of the Republic of Turkey in 1923. One of the main goals of the politicians of the two countries was to make regular migration and to solve the problems of migrants. Discussions on migration of TurksTatars from Romania to Turkey developed according to the level of bilateral relations. The migration issue was not a reason for tension in the diplomatic relations of the two States. Nevertheless, there were different views on the causes of migration. Although there were no major issues affecting the bilateral relations between the two countries, an atmosphere of mistrust was present in the first years. During this period, officials in Ankara have accused the Romanian side of wishing to Romanianize TurksTatars, and the Romanian authorities have claimed that the emigration was a result of the propaganda carried out by Turkey. Nevertheless, the negotiations between the authorities of the two countries on migration have been constructive and both parties have decided to sign a convention for a better organization. Consequently, as a result of experience gained regarding emigration the Convention between Turkey and Romania for the Emigration of Turkish Population from Dobruca was signed on 4th of September 1936. The study consists of two main parts. In the first part, the main themes of Romania-Turkey relations main themes, the problems experienced between two countries and the solutions reached were disccussed. In the second part, the attitudes of the Romanian and Turkish authorities on migration were analyzed. In the paper, which shows that in spite of the importance of the migration process it is not one of the most negotiated issues in Turkish-Romanian bilateral relations, Romanian, Turkish and French archival documents were used.

Özet

Bu çalışmada Dünya Savaşları Arasındaki dönemde Romanya-Türkiye ilişkilerinde önemli bir yeri olan göç konusu incelenmiştir. Çalışma 1923-1936 yıllarıyla sınırlandırılmıştır. 1923’te Türkiye Cumhuriyeti’nin kurulmasıyla başlayan iki ülke arasındaki diplomatik ilişkilerde Romanya’daki Türklerin göçü her zaman gündemde olmuştur. İki ülkenin siyasetçileri göçlerin düzenli yapılmasına ve göçmenlerin sorunlarını çözmeye gayret etmişlerdir. Romanya’dan Türkiye’ye TürklerinTatarların göçleri üzerindeki tartışmalar ikili ilişkilerin düzeyine göre gelişmiştir. İki devletin diplomatik ilişkilerinde göç gerilim sebebi olmamıştır. Buna rağmen göçlerin sebepleri konusunda farklı görüşler olmuştur. Her ne kadar ikili ilişkilerde çok büyük sorunlar yaşanmamış olsa da, ilk yıllarda Romanya ve Türkiye arasında bir güvensizlik ortamı mevcut olmuştur. Bu dönemde Ankara’daki yetkililer Romen tarafını TürkleriTatarları Romenleştirmek istedikleri gerekçesiyle suçlamıştır, Romen makamları ise göçlerin Türkiye’nin yürüttüğü bir propaganda sonucu olduğunu iddia etmiştir. Buna rağmen göç konusunda iki ülkenin yetkileleri arasında gerçekleşen görüşmeler yapıcı olmuş ve daha iyi bir organizasyon için iki taraf da bir sözleşmenin imzalanmasına karar vermiştir. Neticede, göçlerle ilgili kazanılan deneyimin sonucu olan, 4 Eylül 1936’da Türkiye ile Romanya arasında münakid Dobruca’daki Türk ahalinin muhaceretini tanzim eden Mükavelename imzalanmıştır. Çalışma iki ana kısımdan oluşmaktadır. Birinci kısmında Romanya-Türkiye ilişkilerin ana temaları, iki ülkenin arasında yaşanan sorunlar ve ulaşılan çözümler ele alınmıştır. İkinci kısmında ise göç konusunda Romen ve Türk yetkililerin tutumları incelenmiştir. Göç sürecinin önemine rağmen, Türk-Romen ikili ilişkilerinde en çok müzakere edilen konulardan birisi olmadığını gösteren makalede Romen, Türk, Fransız arşiv belgeleri kullanılmıştır.