Development of Awareness on Cultural Heritage in Ottoman Provinces: Antiquities Discovered in Gediz Town

Osmanlı Taşrasında Âsâr-ı Atîka Bilincinin Gelişimi: Gediz Kazasında Bulunan Eski Eserler

Abstract

This study was carried out to determine the awareness on antiquities in Ottoman provinces under the attitude of the administrative and military officials in Hudavendigar province for the antiquities discovered at two different dates in villages and the coins discovered in different years following agreeing upon provision of the necessary stone from the ruin located close to Gediz town of Kutahya district for the construction of a military warehouse in the town center in 1893. The research based on primary archival materials suggests that the local military and administrative officials were not disinterested towards antiquities whereas awareness among villagers were quite immature. There have been developments in the Ottoman Empire concerning the antiquities, which started in 1846, and which had made a significant progress since 1869. The Sublime Porte was not indifferent to the antiquities found in the town and Abdulhamid II and the central bureaucracy showed the necessary sensitivity to expose the antiquities by conveying them to the Imperial Museum. Although the discoveries of antiquities in Gediz is not unique, the developments experienced are important in terms of showing that the awareness of antiquities has started to form in the provinces compared to previous years.

Özet

Çalışma, Kütahya sancağına bağlı Gediz kazasında 1893 yılında kaza merkezinde askerî depo inşası için gerekli olan taşın kasaba yakınında bulunan harabeden temininin kararlaştırılmasını müteakip iki farklı tarihte bulunan eski eserler ile köylerde farklı yıllarda bulunan sikkelere Hüdavendigar vilâyetindeki mülkî ve askerî memurların tutumu çerçevesinde Osmanlı taşrasında eski eser bilincinin gelişimini tespit etmek amacıyla kaleme alınmıştır. Arşiv belgelerine dayalı olarak gerçekleştirilen çalışmada mahallî mülkî ve askerî bürokrasinin eski eserlere karşı kayıtsız kalmadığı, bununla birlikte eski eserlere yönelik ahalide tam bir bilinçlenmenin söz konusu olmadığı görülmüştür. Osmanlı Devleti’nde eski eserlerle ilgili 1846 yılında başlayan, 1869 yılından itibaren önemli bir aşama kaydeden gelişmeler görülmüştür. İstanbul’un kazada bulunan eski eserlere kayıtsız kalmadığı, II. Abdülhamit ve merkez bürokrasinin eski eserleri Müze-i Hümayuna naklederek teşhir etme hususunda gerekli hassasiyeti gösterdiği tespit edilmiştir. Gediz kazasında eski eserlerin bulunması emsalsizolmamakla birlikte yaşanan gelişmeler önceki yıllara göre taşrada eski eser bilincininoluşmaya başladığını göstermesi bakımından önem taşımaktadır.