Journals / Cumhuriyet Tarihi Araştırmaları Dergisi / 2021 / Cilt: 17 - Sayı: 34

The Project of Regional Cooperation for Development: Turkey, Iran and Pakistan Partnership

Kalkınma İçin Bölgesel İşbirliği Projesi: Türkiye, İran ve Pakistan Ortaklığı

Pages
929–958
DOI
—

Abstract

Regional Cooperation for Development Project is an initiative stipulating an economic and cultural solidarity established in 1964 among Turkey, Iran and Pakistan, which are adjacent to each other. Thanks to this union, the three countries have come together for the third time after the Baghdad Pact and CENTO. Supporting the Baghdad Pact and CENTO, the USA also welcomed the Regional Cooperation for Development. Owing to this cooperation, three countries were aimed at enhancing their alliance relationships, which were ongoing at CENTO, more and developing together. This collaboration is also one of the first examples of international organizations in the Asia continent. Being started in a highly assertive and enthusiastic manner, the project could not reach to the desired level due to different political and economic priorities of these three independent countries. Therefore, tens of meetings held within framework of this cooperation among three countries did not give certain results and numerous co-investments, which were planned to be made, remained on paper. This cooperation was intended to be revived with Izmir Agreement concluded in 1976 and approved in 1977 in Tehran and continuation of this cooperation under an organizational roof was decided and the Organization of Regional Cooperation for Development was founded. However, this effort was inconclusive, especially due to the regime change in Iran in 1979 and the ongoing problems in cooperation since 1964. The organization has proceeded on its way with name of Economic Cooperation Organization as from 1985. Economic Cooperation Organization has reached today by increasing the number of members in the process.

Özet

Kalkınma İçin Bölgesel İşbirliği Projesi, 1964 yılında birbirleriyle coğrafi olarak yan yana konumlanmış olan Türkiye, İran ve Pakistan arasında ekonomik, kültürel ve teknik ve dayanışmayı öngören bir birlikteliktir. Bu birliktelik sayesinde üç ülke Bağdat Paktı ve CENTO’dan sonra üçüncü kez bir araya gelmişlerdir. Bağdat Paktı ve CENTO’yu destekleyen ABD, Kalkınma İçin Bölgesel İşbirliği Projesi’ne de sıcak bakmıştır. Üç ülke böyle bir ortaklık oluşturarak CENTO’da devam eden ittifak ilişkilerini daha da geliştirmeyi ve birlikte kalkınmayı amaçlamışlardır. Bu iş birliği aynı zamanda Asya kıtasındaki uluslararası örgütlerin ilk örneklerinden biridir. Oldukça iddialı ve istekli bir şekilde başlayan proje üç bağımsız ülkenin farklı siyasi ve ekonomik önceliklerinden dolayı istenilen seviyeye gelememiştir. Üç ülke arasında iş birliği çerçevesinde yapılan onlarca toplantıdan net sonuçlar çıkmamış, yapılması planlanan birçok ortak yatırım kâğıt üzerinde kalmıştır. 1976 yılında imzalanan ve 1977’de Tahran’da onaylanan İzmir Anlaşması ile proje tekrar canlandırılmak istenmiş ve iş birliğinin bir örgüt çatısı altında devam etmesine karar verilerek Kalkınma İçin Bölgesel İşbirliği Örgütü kurulmuştur. Fakat bu çaba da özellikle İran’da 1979 yılında yaşanan rejim değişikliği ve iş birliğinde 1964’ten beri devam eden sorunlardan dolayı sonuçsuz kalmış, örgüt 1985 yılından itibaren yoluna Ekonomik İşbirliği Teşkilatı ismiyle devam etmiştir. Ekonomik İşbirliği Teşkilatı süreç içerisinde üye sayısını artırarak günümüze kadar gelmiştir