ORTA ÇEKEREK HAVZASI’NDA (ÇEKEREK İLÇE MERKEZİ İLE İNCESU KÖYÜ ARASINDA) KALAN BOĞAZLARIN MORFOLOJİK ÖZELLİKLERİ

Özet

Bu çalışma, Orta Çekerek Havzası’nda, Çekerek ırmağının oluşturduğu boğaz şekilli yarma vadilerin oluşumu ve yöreye yaptığı etkiyi ortaya koymayı amaçlamaktadır. İnceleme alanı; iklim, yüzey şekilleri, bitki örtüsü, hâkim ekonomik faaliyetler, tarım ve kültürel yapı gibi birçok doğal ve beşeri özellikler bakımından Orta Karadeniz Bölümü ile İç Anadolu arasında geçiş özelliklerine sahiptir. Geçiş kuşağında yer alması ve Çekerek ırmağının yöredeki faaliyetleri, arazi kullanımı açısından sahanın oldukça renkli bir görünüme sahip olmasına neden olmuştur. Çekerek Irmağı, Pliyosen sonu-Pleistosen başlarında yeni taban seviyesine göre hızla yatağını derinleştirmeye başlamış, Neojen arazilerini boşaltmış ve temeli oluşturan daha yaşlı araziler üzerine saplanmıştır. Bu şekilde akarsuyun yatağı boyunca boğaz şekilli vadiler oluşmuştur. Bu oluşum tarzı ile en önemlisi İncesu Boğazı olan, bir dizi derin yarılmış vadilerin birer epijenik yarma vadi olduğu anlaşılmaktadır.

Abstract

embedded on older land that forms the basis of the landscape and the river emptied the Neocene lands. Such a structure forms breakthrough valleys through the river. It is under stead that the İncesu mountain passage is the most characteristic one and an ephigenic breakthrough valley in the region

Anahtar kelimeler: Çekerek Irmağı, uygulamalı jeomorfoloji, arazi kullanımı, yarma vadi