VECD METAFİZİĞİ: EBÛ NASR SERRÂC ET-TÛSÎ ÖRNEĞİ

Özet

Makalede vecd metafiziği ele alınmaktadır. Örnek olarak Ebû Nasr Serrâc et-Tûsî’nin Kitâbu’l-Lüma‘ı esas alınmaktadır. Vecd metafiziği ‘vecd’ temelli ontolojiyi (ilm-i vücûd)ifade etmektedir. Vecd, mevcûd-varlık kavramının bir türevidir ve isim-mastardır. Vecd metafiziği, mahiyet, iki uç (arke ve sınır), özne, yöntem, kaynak, tamlık, fiil veinfial meselelerini içine almaktadır. Vecd metafiziğinin kavramlarını, vecd, tevâcüd, vücûd, vâcid, mütevâcid, sâkin vâcid, müteharrik vâcid gibi kavramlar oluşturmaktadır.Ebû Nasr Serrâc et-Tûsî (ö. 988) vecd metafiziğini Kitâbu’l-Lüma‘da, Kitâbu’l-Vecd adını verdiği bölümde ele almaktadır. Serrâc’ın ontolojisinin kaynağını Ebû Saîd Ahmed b. Muhammed b. Ziyâd el-Basrî (ö. 952) ve Kitâbu’l-Vecd adlı eseri oluşturmaktadır.