ISRAILIYAT IN THE COMMENTARY OF MUQĀTIL b. SULEIMAN AND HIS COMMENTS ON HURŪF AL-MUQATTAA

MUKÂTİL B. SÜLEYMAN’IN TEFSİRİNDE İSRÂİLİYAT VE HURÛF-I MUKATTAA HAKKINDAKİ YORUMLARI

Abstract

A large part of the Qur’an was understood by their first interlocutors. The prophet and then the leading companions interpreted the verses which were not understood by the Muslims. When the classical hadith books are examined, it is seen that the number of interpreted verses is very small. However, the number of verses that are not known by Muslims has steadily increased as passed away in terms of time and space from the revelation period. This situation has naturally made it a necessity to be interpreted the whole of the Qur’an for Muslims who cannot see the nuzul environment and who do not speak Arabic. To meet this need, the first scholar who write full commentary was Muqātil b. Suleiman. However, some of the scholars, especially his contemporaries, ruthlessly criticized him on the other hand some praised him. But most of the criticisms made about the Muqātil were made without reference to his works. This situation has caused him to be misidentified and unfairly criticized. In this context, in our article Israeli narratives that he was transmitted in his commentary and his views on hurūf almuqattaa and the criticisms made to Muqātil have evaluated.

Özet

Kur’an’ın büyük bir kısmı ilk muhatapları tarafından anlaşılmıştır. Hz. Peygamber veardından önde gelen sahabiler, müslümanlar tarafından anlaşılmayan ayetleri tefsir etmişlerdir. Klasik hadis kitaplarına bakıldığında tefsir edilen ayetlerin sayısının oldukça az olduğu görülmektedir. Ancak vahiy döneminden zaman ve mekân bakımından uzaklaşıldıkça müslümanlar tarafından bilinmeyen ayetlerin sayısı sürekli artmıştır. Bu durum doğal olarak nüzûl ortamına şahit olmayan ve Arapça bilmeyen müslümanlar için Kur’an’ıntamamının tefsir edilmesini bir zorunluluk hâline getirmiştir. Bu ihtiyacı karşılamak içinilk tam tefsir yazan âlim Mukâtil bin Süleyman’dır. Ancak başta çağdaşları olmak üzereâlimlerin bir kısmı onu acımasızca eleştirmiş buna mukabil bir kısmı da övmüştür. FakatMukâtil hakkında yapılan eleştirilerin büyük bir kısmı eserlerine atıf yapılmadan yapılmıştır. Söz konusu durum, onun yanlış tanınmasına ve haksızca eleştirilmesine nedenolmuştur. Bu çerçevede makalemizde Mukâtil’e yönelik yapılan eleştiriler, tefsirinde naklettiği isrâilî rivayetler ile hurûf-ı mukattaa konusundaki görüşleri değerlendirilmiştir.