Two Different Approaches to the Collection of the Qur’an in the Shia/ Imāmī Tradition in the Context of the Views of Mohammad Hādī Ma‘refat

MUHAMMED HÂDÎ MA‘RİFET’İN GÖRÜŞLERİ BAĞLAMINDA ŞİÎ/İMÂMÎ GELENEKTE KUR’AN’IN CEM‘İ MESELESİNE İKİ FARKLI YAKLAŞIM

Abstract

In the tradition of Shia narration, after the death of the Prophet it is reported that the first person who collected the Qur’an is ʿAlī. In addition, it is emphasized that the texts of the Qur’an, which are alleged to have been collected by him, follow the order of sending down and are superior to all arrangements of the texts of the Qur’an. However, the leading scholars of Imāmiyya such as al-Sharīf al-Murtadā (d. 436/1044), al-Tabarsī (d. 548/1154) Abu al-Fotouh Rāzī (d. 554/1159) and Khōī (d. 1992) claim that the first person who collected the Qur’an is the Prophet. On the other hand, in some of the Shia interpretation studies carried out in our country, it was stated that the majority of Imāmiyya believe that the Qur’an was collected in the time of the Prophet. However, although there are those who say that the Qur’an was collected by the Prophet, the majority is in the opinion that it was collected by ʿAlī after the death of the Prophet. In this study, these two different approaches to the collection of the Qur’an in the Shia / Imāmī tradition are discussed by taking the views of Mohammad Hādī Ma‘refat (d. 2007), one of the contemporary Shia scholars. Consequently, the fact that the leading Shia scholars support the idea that the Qur’an was collected by the Prophet leads to an important objection to the texts of the Qur’an arranged by ʿAlī according to the order of sending down.

Özet

Şiî rivayet geleneğinde, Hz. Peygamber’in vefatının ardından Kur’an’ı ilk cem‘ edenin Hz. Ali olduğunda ittifak vardır. Ayrıca, onun cem‘ ettiği iddia edilen mushafın, nüzûl sırasını takip ettiği ve bütün mushaf tertiplerinden üstün olduğu vurgulanmaktadır. Ancak buna rağmen Şerîf el-Murtazâ (öl. 436/1044), Tabersî (öl. 548/1154)Ebü’l-Fütûh er-Râzî (öl. 554/1159) ve Hûî (öl. 1992) gibi İmâmiyye’nin önde gelenâlimleri, Kur’an’ı ilk cem‘ edenin (kitap haline getirenin) Hz. Peygamber olduğunuiddia etmektedir. Öte yandan, ülkemizde yapılan Şiî tefsir çalışmalarının bir kısmındaise İmâmiyye’nin büyük çoğunluğunun Kur’an’ın Hz. Peygamber döneminde cem‘edildiğine inandığı ifade edilmiştir. Oysa İmâmiyye içerisinde cem‘in Hz. Peygamber tarafından yapıldığını söyleyenler bulunsa da çoğunluk onun vefatından sonra Hz.Ali tarafından yapıldığı görüşündedir. Bu çalışmada Kur’an’ın cem‘ine dair Şiî/İmâmîgelenekteki bu iki farklı yaklaşım, çağdaş Şiî âlimlerden Muhammed Hâdî Ma‘rifet’in (öl. 2006) görüşleri merkeze alınarak ele alınmaktadır. Ayrıca önde gelen Şiî âlimlerin,Kur’an’ın Hz. Peygamber tarafından cem‘ini savunmasının, nüzûl sırasına göre tertipedildiği iddia edilen Hz. Ali Mushafı’na önemli bir itirazı beraberinde getirdiğini görülmektedir.