Journals / Atatürk Araştırma Merkezi Dergisi / 2006 / Cilt: 22 - Sayı: 64-65-66

Hüseyin Cahit Yalçın’s View to Turkish Revolution in Magazine “Fikir Hareketleri”

“Fikir Hareketleri” Dergisinde (1933-1940) Hüseyin Cahit’in (Yalçın) Türk Devrimi’ne Bakışı

Pages
347–378
DOI
—

Abstract

Hüseyin Cahit (Yalçın) (1875-1957), is a famous journalist and politician had issued the well-known newspaper "Tanin" within three diffrent periods (1908-1914, 1922-1925, 1943-1947) over his fifty years occupational life. He was one of the very important members of the party of "İttihat ve Terakki". During the Independence War, although he supported the war in his daily, Tanin, issued in İstanbul, at the same time he had some disputes with TGNA Governement with some spesific issues and therefore his name was started to be called as opponent journalists. The President Mustafa Kemal and the governement criticized of his attitude about the proclamation of republic and abolishment of caliphate, the editor underwent a trial at Liberty Court and was accused in "Nutuk" severely. The aim of this article is to follow-up Hüseyin Cahit’s explanation of Turkish revolution and his relations with the politicial power from weekly magazine "Fikir Hareketleri" which was publihed in the period of 1933-1940. The editor was seeking for an elimination of the negative impressions of 1920s and comprime with the politicial power. In the journal he had made a middle-class expression based democracy defending. The editor of Tanin, who had criticised the infringement of requirement of representative democracy (for example combination of the presidency of republic and the leadership of "Cumhuriyet Halk Fırkası" on the same figure) very hardly is replaced with the Hüseyin Cahit, who took into consideration the world conditions (dictatorship became widespread and democracies became unpopular of the period between two wars) commended short term dictatorship when necessary for protecting the democracy, not adopted the economic liberty as an indispensable requirement and made the anti-communist expression as the basic expression for his journal in the "Fikir Hareketleri".

Özet

Hüseyin Cahit (Yalçın) (1875-1957), elli yılı aşkın meslek yaşamında üç ayrı devrede (1908-1914, 1922-1925 ve 1943-1947) Tanin gazetesini çıkaran ünlü gazeteci ve siyasetçidir. İttihat ve Terakki örgütünün önde gelen üyelerinden biridir. Henüz Kurtuluş Savaşı’nın sürdüğü sırada İstanbul’da çıkardığı Tanin gazetesinde, Savaş’a destek vermekle birlikte, Ankara Hükümeti ile zaman zaman belirli konularda ters düşmüş ve adı muhalif gazetecilerle birlikte anılmaya başlanmıştır. Cumhuriyetin ilanı usulüne ve Hilafetin kaldırılmasına karşı takındığı tutum dolayısıyla Cumhurbaşkanı Mustafa Kemal Paşa’nın ve Hükümetin tepkisini çekmiş, İstiklal Mahkemelerinde yargılanmış ve Nutuk’ta ağır bir dille suçlanmıştır. Bu makalenin amacı, Hüseyin Cahit’in (Yalçın) Türk Devrimini nasıl yorumladığını ve siyasal iktidarla ne tür ilişkisinin olduğunu, 1933-1940 devresinde yayımlanan haftalık Fikir Hareketleri dergisinden izlemektir. Başyazar, 1920’li yılların kötü izlenimlerini silme ve siyasal iktidarla uzlaşma arayışı içindedir. Dergide, orta sınıf söylemine dayalı bir demokrasi savunusu yapmıştır. Cumhuriyetin kuruluşu esnasında temsili demokrasinin gereklerinin yerine getirilmemesini (Cumhuriyet Halk Fırkası Liderliği ile Cumhurbaşkanlığı’nın aynı kişide birleşmesini) kıyasıya eleştiren Tanin Başyazarı’nın yerini, Fikir Hareketleri’nde, bu kez, iki savaş arası dönemin dünya koşullarını (diktatörlüklerin yaygınlaşması ve demokrasinin gözden düşmesi) dikkate alan, demokrasiyi korumak pahasına, gerektiğinde kısa süreli diktatörlükleri bile salık veren, iktisadi hürriyeti demokrasi için olmazsa olmaz koşul saymayan ve anti-komünist söylemi dergisinin ana söylemi yapan bir Hüseyin Cahit almıştır.

Keywords: Hüseyin Cahit (Yalçın), orta sınıf, demokrasi, Fikir Hareketleri, diktatörlük