Journals / Akademik İncelemeler Dergisi / 2017 / Cilt: 12 - Sayı: 1

An Ottoman Diplomat in Knockaloe Camp: Captivity of Reşid Sadi Bey (1915-1918)

Knockaloe Kampında Bir Osmanlı Diplomatı: Reşid Sadi Bey’in Esareti (1915-1918)

Pages
83–108
DOI
—

Abstract

Upon the beginning of World War I, England started to capture the citizens of Allied Powers and then sent these people to various places as civil captives. As the number of arrests increased, Knockaloe, the first and the largest civil captive camp was constructed. One of the captives in the mentioned camp was Reşid Sadi Bey, former Secretary of the London Embassy. Herman Wrangel, the Swedish Ambassador in London, informed the Ottaman government according to captives’ petitions that they were subject to illtreatment and they were getting more difficult economically each passing day. Under such circumstances, Ottoman Ministry of Foreign Affairs applied principle of reciprocity while dealing with the problems of its citizens thro- ugh the Swedish Embassy. The goal of this study is to emphasize the fact that the concept of “civilian captivity” in international literature was first initiated by England and in this context to evaluate Reşid Sadi Bey’s captivity story. The study also reveals the diplomatic activities carried out to release the Ottoman civilian captives and former Secretary of the London Embassy Reşid Sadi Bey from the Knockaloe.

Özet

I. Dünya Savaşı’nın başlaması üzerine İngiltere, ülkesinde bulunan Müttefik Devletler’in vatandaşlarını tutuklamaya başlamış, ardından da bunları sivil esir olarak çeşitli yerlere sevk etmişti. Tutukluların sayısı artınca modern dünyanın ilk ve en büyük sivil esir kampı olan Knockaloe oluşturulmuştu. Söz konusu kampta tutuklu bulunan kişilerden biri de Londra Sefareti Eski Kâtibi Reşid Sadi Bey idi. Londra’daki İsveç Elçisi Herman Wrangel, aldıkları dilekçelerde esirlerin kötü muameleye maruz kaldığını ve ekonomik da olarak her geçen gün biraz daha zorlandıklarını Osmanlı hükümetine bildirmişti. Bunun üzerine Osmanlı Hariciye Nezareti, İsveç Sefareti vasıtasıyla vatandaşlarının sorunlarıyla ilgilenirken mütekabiliyet ilkesini uygulamaktan geri durmamıştır. Bu çalışmadaki amaç: uluslararası literatürdeki “sivil esir” kavramının İngiltere tarafından başlatıldığını vurgulayıp bu bağlamda Reşid Sadi Bey’in esaret öyküsünü değerlendirmektir. Ayrıca siyasi tarih perspektifinden Knockaloe’daki sivil Osmanlı esirlerini ve Londra Sefareti Eski Kâtibi Reşid Sadi Bey’in serbest bırakılması için yürütülen diplomasi faaliyetlerine yer vermektir.

Keywords: Knockaloe, İsveç, Hilâl-i Ahmer Cemiyeti, Man Adası, Reşid Sadi Bey