Morphological properties and damages of Cytospora canker (Cytospora chrysosperma ''Pers'' Fr.) caused the death of poplar and its relations with Paranthrene tabaniformis (Rott.) (Lepidoptera: sesiidae) in Central Anatolia

İç Anadolu bölgesi'nde kavaklarda kurumalara neden olan Cytospora chrysosperma ''Pers. ''Fr. 'nın morfolojik özellikleri, zarar durumu ve Paranthrene tabaniformis (Rott.) (Lepidoptera: sesiidae) arasındaki ilişkiler

Abstract

It is determined that Cytospora canker (Cytospora chrysosperma “Pers.” Fr.) was the cause for the death of poplars bred in Çankırı Kenbağ Forest Nursery and Central Anatolia Region. Since the disease was seen for the first time, “restriction and assessment survey” was conducted for determination of the infection area, infection rate and disease intensity in Çankırı as center, Ankara and Kırıkkale in order to prevent the infection of clean areas and take precautions necessary. Different media (PDA-Potato Dextrose Agar, MEA-Malt Extract Agar, Poplar Bark Extract Agar and SNA-Synthetic Nutrient Agar) were used in order to determine the best development media of C.chrysosperma. Infection status of C.chrysosperma, its disease intensity, its hosts and relationships with Paranthrene tabaniformis (Rott.) (Lepidoptera: Sesiidae) were determined. A significant correlation between C . chrysosperma and P. tabaniformis was determined after survey data. The pathogen made spor secretions which in 2-3 cm length, reddish color, curly filamentous found on pycnidia on oily-grey necrosis in infected poplar trunks from the end of March. Spores of the disease agent are hyaline, single celled, in shape of slightly hunchbacked bow and average dimensions are determined as 2.5-5.0 x 0.5-1.5 μm. As a result of the studies carried out, the pathogen was determined to develop in PDA, MEA and Poplar-Bark Extract Agar nourishing media. At the end of 21-day incubation period, average necrosis dimensions were determined as 3.06x1.73 cm. The infection rates due to C. chrysosperma were found as 15.77%, 14.10% and 9.28% in Çankırı (Center), Ankara and Kırıkkale respectively. Correlations between the disease and P. tabaniformis were 0.5955, 0.6763 and 0.9037 in Ankara, Kırıkkale and Çankırı respectively. In literature, there are certain sources that relate the spread of C. chrysosperma with boring insects, there was notany that specify P. tabaniformis directly. However, the correlation rates in 3 cities a powerful (r>0.50) and significant (p

Özet

Çankırı Kenbağ Orman Fidanlığı ve Orta Anadolu Bölgesinde yetiştirilen kavak ağaçlarındaki kurumalara Cytospora kanseri (Cytospora chrysosperma “Pers.” Fr.)’nin neden olduğu saptanmıştır. Hastalık yörede ilk kez görüldüğü için yayılma alanı yani bulaşıklılık sınırını, bulaşma oranı ve hastalık entansitesini belirlemek, hastalığın temiz alanlara bulaşmasını önlemek ve gerekli önlemleri almak için Çankırı ili Merkez olmak üzere Ankara ve Kırıkkale illeri kavak yetiştirme alanlarında “Sınırlandırma ve Kıymetlendirme Sürveyi” uygulanmıĢtır. C. chrysosperma'nın en iyi geliştiği besi ortamının belirlenmesi amacıyla PDA (Patates Dekstroz Agar), MEA (Malt Ekstrakt Agar), Poplar-Bark Extract Agar (Kavak Kabuğu Ekstrak Agar) ve SNA (Sentetik Nutrient Agar) besi ortamları kullanılmıştır. Aynı çalışma ile C. chrysosperma’nın bölgedeki bulaĢıklık durumu, hastalık entansitesi, konukçuları ve P. tabaniformis ile iliĢkisi yapılan sürveylerle ortaya konulmuştur. Elde edilen verilerden yararlanılarak Ankara, Çankırı ve Kırıkkale illerinde C. chrysosperma ile P. tabaniformis arasında korelasyon ilişkisi belirlenmiştir. Patojen, enfekteli kavak gövdelerinde görülen yağımsı - gri lekeler üzerindeki piknitlerden mart ayının sonundan itibaren 2–3 cm uzunluğunda, kiremit kırmızısı renginde, kıvrımlı iplikcikler halinde ve birbirinden kopmayan spor salgıları oluşturmuştur. Etmenin sporları hiyalin, tek hücreli, hafif kamburumsu yay Ģeklinde olup, ortalama boyutları 2,5–5 x 0,5–1,5 μm olarak belirlenmiĢtir. Yapılan çalışmalarda patojenin en iyi PDA, MEA ve Poplar-Bark Extract Agar besiortamlarında geliştiği saptanmıştır. 21 günlük inkubasyon sonunda meydana gelen leke boyutları ortalama olarak 3,06 x 1,73 cm bulunmuştur. C. chrysosperma’nın kavaklarda neden olduğu ortalama zarar oranı Çankırı (Merkez), Ankara ve Kırıkkale’de sırasıyla, %15.77, %14.10 ve %9.28 olduğu saptanmıştır. Sözü edilen çalışma alanlarında P. tabaniformis’in ortalama zarar oranı ise yine sırasıyla %5.37, %3.84 ve %3.06 olarak belirlenmiştir. Hastalık etmeni ile P. tabaniformis arasında Ankara, Kırıkkale ve Çankırı illerinde sırasıyla %59.55, %67.63 ve %90.37 oranında önemli ilişki bulunduğu tespit edilmiĢtir. Bazı kaynaklarda C. chrysosperma’nın yayılmasında delici böceklerin payı olduğu bildirilmekle birlikte, bu grupta bulunan P. tabaniformis, tür olarak yer almamaktadır. Ancak, sürvey sonucunda hesaplanan hastalık ve zararlının bulaşma oranları dikkate alındığında, her üç ilde de C. chrysosperma ile P. tabaniformis arasında güçlü (r>0.50) ve önemli düzeyde (P