madrasahs In russIa and theIr actIVItIes on IslamIc educatIon: a general oVerVIeW

rusya’da medreseler ve islâmÎ eğitim-Öğretim alanındaKi faaliyetleri: genel Bir BaKıŞ

Abstract

Even though there has been a literature about Russian Muslims in Turkey, the number of the independent studies is very few. It is possible to say that most of these studies are restricted with the studies that have been done about the madrasahs in Tatarstan, Turkestan and Crimea. Thus, in these studies, it is not mentioned much about the madrasahs in regions such as Bashkortostan, Siberia, Chuvashistan etc. which are located in Russian Federation.In this article, a general evaluation is carried about the madrasahs in Russia and some information such as the status of these institutions, physical structure, financial resources, curricula, mission and function is given. In this regard, in this study, some examples of madrasahs which are located in different regions in Russia and which are considered as common religious educational institutions for the Russian Muslims, are given.Besides, in this article, some subjects such as first appearance and institutionalization of madrasahs, their importance as essential center of science, knowledge and solidarity for Russian Muslims, religious and general science which have been taught in these madrasahs, the important occurrences that have been experienced and the great leaders who led the Muslim communities are also mentioned

Özet

Türkiye'de Rusya Müslümanlarına dair belli bir literatür mevcut olsa da, Rusya'daki medreselerle ilgili Türkçe müstakil çalışmaların sayısı oldukça azdır. Bu çalışmaların büyük bir çoğunluğunun sadece Tataristan, Türkistan ve Kırım'daki medreselerle sınırlı olduğunu söylemek de mümkündür. Dolayısıyla bu yayınlarda günümüz Rusya Federasyonu içerisinde yer alan Başkurtistan, Sibirya, Çuvaşistan vs. bölgelerdeki medreselerden pek söz edilmemiştir.Bu makalede, Rusya'daki medreselerle ilgili genel bir değerlendirme yapılmış, bu kurumların statüsü, fiziksel yapısı, maddî kaynakları, müfredat, görev ve işlevi konusunda bilgiler sunulmuştur. Bu bağlamda Rusya'nın çeşitli bölgelerinde yer alan ve Rusya Müslümanları için başlıca dinî eğitim-öğretim kurumu olarak kabul edilen medreselere örnekler verilmiştir.Makalede, Rusya'da medreselerin ortaya çıkışı ve kurumsallaşması, medreselerin bir ilim-irfan ve dayanışma merkezi olarak Rusya Müslümanları için inkâr edilemez önemi, bu medreselerde okutulan dinî ve dünyevî ilimler, buralarda yaşanan önemli olaylar ve Müslüman topluluğa önderlik eden büyük şahsiyetler gibi konulara da temas edilmiştir